Koncepcja 15-minutowe miasto – zdrowie, zieleń, transport

15-minutowe miasto to koncepcja wciąż się zmienia!

Miasto 15-minutowe to pomysł na dobrze przemyślaną i bardziej zrównoważoną przestrzeń miejską. Czy będzie lepiej się żyło w mieście przyszłości? Koncepcja 15-minutowego miasta zakłada, że najważniejsze obiekty infrastruktury położone są w odległości piętnastu minut spacerem od domu. Oczywiście 15-minutowe miasto nie jest dla kierowców i samochodów. Ta przestrzeń ma być przyjazna pieszym i rowerzystom. Wystarczy krótki spacer, aby dotrzeć do pracy i szkoły, zrobić zakupy, wstąpić do parku… czy koncepcje 15-minutowych miast zakładają parki?

Spis treści: 

  1. Co to jest 15-minutowe miasto?
  2. Jak zadbać o zdrowie w 15-minutowym mieście?
  3. Transport w mieście 15-minutowym nie z epoki ropy;
  4. Zmienna koncepcja 15-minutowego miasta.

Współpraca:

Co to jest 15-minutowe miasto?

15-minutowe miasto, 15-minute city (angielski) czy la ville du quart d’heure (francuski) to na razie tylko koncepcja. Prawdopodobnie jedna z wielu, ale ta właśnie zyskała popularność ze względu na deklarację polityczną mera Paryża Anne Hidalgo. Powiedział on, iż będzie to główne narzędzie planowania przestrzennego w stolicy Francji. W Paryżu podzielonym na 20 okręgów żyje obecnie 2 180 000 mieszkańców. Co by było, gdyby każda paryska dzielnica zamieniła się w 15-minutowe miasto? Powstałaby zupełnie inaczej zaplanowana przestrzeń miejska na 100 000 mieszkańców powielona 20 razy?

Prof. Carlos Moreno z Sorbony, który przywołuje ideę 15-minutowych miast, nie dostarcza kompletnej, gotowej koncepcji, lecz na bieżąco pracuje nad doprecyzowaniem założeń. Rok 2020 zainspirował profesora do wprowadzenia wielu modyfikacji do koncepcji miast przyszłości. Pomysł na 15-minutowe miasta promuje globalistyczne forum w Davos, w którym bierze udział około 2 000 liderów światowych korporacji, przywódców politycznych oraz intelektualistów i dziennikarzy.

*

Jak zadbać o zdrowie w 15-minutowym mieście?


Miasta, gdzie podstawowe usługi są dostępne w 15 minut pieszo lub rowerem, wywołuje ożywioną dyskusję.
Szczególnie gorąco debatuje się o tym pomyśle pod względem związku polityki transportowej i planowania przestrzennego. Mało natomiast mówi się o aspekcie czysto ludzkim. Czy ludziom będzie się żyło komfortowo? Jakie uroki ma codzienność w 15-minutowym mieście? Czy istnieje możliwość zadbania o zdrowie? Jakie są pomysły na uprawianie aktywności fizycznej? Ludzie potrzebują przecież kontaktu z naturą, chcą mieć przestrzeń dla zwierząt i ptaków. Z drugiej strony idea miasta 15-minutowego nie jest nowa w naukach o przestrzeni. We wcześniejszych okresach powstawały podobne koncepcje, a także realizacje.

Do pionierów 15-minutowych miast wbrew pozorom nie należy Paryż, ale na całym świecie jest już kilkanaście miast, które bądź wdrożyły takie koncepcje, jak miasto 15-minutowe, bądź mają zaawansowane plany. Zmiany mogą być na początek wprowadzane z poziomu dzielnicy, a gdzie indziej od razu rozciągają się na całe miasto.

Transport w mieście 15-minutowym nie z epoki ropy


Współczesne miasta, zdaniem prof. Moreno, wciąż kierują się starym paradygmatem z epoki ropy, który polega na rozbudowie układu drogowego oraz urbanistyką rozdziału funkcji. Pozytywne zmiany to spadek znaczenia samochodu w nowoczesnym stylu życia. Drugi czynnik kształtujący współczesne miasta to zmiany technologiczne z nowymi usługami i możliwościami. Obecnie widzimy jakie zmiany wnosi praca i nauka zdalna, e-commerce, wirtualne usługi, itd.

Nowoczesne, zrównoważone miasto mają cechować cztery główne komponenty:

  • Bliskość – obiekty położone w odległości 15-minutowego spaceru; bliskość jest rozpatrywana w dwóch wymiarach: czasowym i przestrzennym. Kluczowe znaczenie dla projektowania ma czas i ograniczenie jego straty np. konieczność nadłożenia drogi do przejścia dla pieszych, czekanie na światłach; 
  • Różnorodność – wg zmodyfikowanej koncepcji różnorodność może dotyczyć typu zabudowy mieszkaniowej dla różnych grup społecznych (np. seniorzy, rodziny z dziećmi), jak i różnorodność kulturowa.
  • Gęstość – definicja gęstości zaludnienia jest brana pod uwagę w kategoriach demograficznych – liczby osób na kilometr kwadratowy; 
  • Wszechobecność – obecnie zmieniona w koncepcję smart city

Hiperbliskość – kwadrans na dojście

Rezultatem przekształceń ma być tzw. hiprebliskość, dzięki niej w mniej niż 15 minut można zaspokoić swoje podstawowe potrzeby życiowe. Moreno pierwszy raz opublikował koncepcję 15-minutowego miasta w 2016 r. w tygodniku ekonomicznym La Tribune w felietonie „Miasto na kwadrans: na rzecz nowej chronourbanistyki”. Znalazły się w nim rozważania na temat przyszłości miast, m.in. w kontekście zmian klimatycznych. Pomysłodawcy 15-minutowego miasta wskazują na rolę czasu w kształtowaniu przestrzeni.

Zmienna koncepcja 15-minutowego miasta

Koncepcja 15-minutowego miasta jest otwarta, plastyczna i podlega ciągłej ewolucji. Dla przykładu – jeden z czterech filarów – wszechobecność został porzucony w 2020 roku i zamieniony na digitalizację z odwołaniem do smart city – miasta inteligentnego, dzięki zastosowaniu najnowszych technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz powszechnemu korzystaniu z systemów big data.

Projektowanie bardziej przyjaznych dla życia miast wymaga od urbanistów zmiany sposobu myślenia. Tereny zielone, boiska, place zabaw, obiekty sportowe, kina czy sklepy powinny być tam, gdzie są ludzie – twierdzą eksperci do spraw mobilności. Realizacja koncepcji 15-minutowych miast powinna sprzyjać przede wszystkim poprawie jakości życia. Zmienić trzeba przede wszystkim rozwiązania komunikacyjne. Zaraz potem należy wpuścić więcej zieleni i zadbać o czystość powietrza. Warto również wykorzystać zdolność natury do regulacji temperatury w miastach. Czy w tym celu trzeba wszystkiego burzyć i budować od nowa, czy wystarczy po prostu przeprojektować istniejącą przestrzeń publiczną? 

Może Cię zainteresować: Dieta bogata w warzywa i owoce – co trzeba o niej wiedzieć?

Współpraca:

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Scroll to Top