Wyjście USA z WHO to historyczny moment dla światowej medycyny. Zgodnie z rocznym terminem wypowiedzenia, 22 stycznia 2026 roku Stany Zjednoczone oficjalnie zakończyły swoje członkostwo w Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Decyzja ta, przypieczętowana rozporządzeniem wykonawczym Executive Order 14155, kończy trwający rok proces rozstania Waszyngtonu z Genewą.
USA wycofują się z WHO. Jak do tego doszło?
Wyjście USA z WHO to proces, który został uruchomiony natychmiast po powrocie Donalda Trumpa do Białego Domu:
- 20 stycznia 2025 r.: W dniu zaprzysiężenia prezydent Trump podpisał dekret o natychmiastowym rozpoczęciu procedury wyjścia z WHO.
- 22 stycznia 2025 r.: Departament Stanu złożył oficjalną notę w ONZ, rozpoczynając obowiązkowy, 12-miesięczny okres wypowiedzenia.
- 22 stycznia 2026 r.: Termin upłynął. USA przestały być traktowane operacyjnie jako członek organizacji, wycofując swoich ekspertów i finansowanie.
Dlaczego USA opuściły Światową Organizację Zdrowia WHO?
Prezydent Trump w oficjalnych komunikatach (styczeń 2026) wskazał na dwa fundamentalne powody, dla których dalsza współpraca z WHO stała się dla USA niemożliwa:
Odrzucenie Traktatu Pandemicznego
Głównym powodem z 2025/2026 roku był sprzeciw wobec nowego Traktatu Pandemicznego WHO. Administracja Trumpa uznała go za globalistyczny zamach na suwerenność USA. Prezydent argumentował, że dokument ten dawałby WHO uprawnienia do narzucania restrykcji, polityki szczepień i kontroli nad łańcuchami dostaw leków na terenie Stanów Zjednoczonych, co uznał za niekonstytucyjne.
Brak reform i miliardowe wydatki
Trump podkreślił, że WHO nie przeprowadziła żadnych istotnych reform po błędach z okresu 2020-2022. Co więcej, USA odmówiły spłaty ok. 260-280 mln USD zaległych składek za lata 2024-2025. Biały Dom stoi na stanowisku, że „amerykański podatnik nie będzie płacił za organizację, która zawiodła w kluczowych momentach i wykazuje polityczną uległość wobec Chin”.
Skutki wyjścia USA z WHO dla zdrowia na świecie
Wyjście USA z WHO oznacza redukcję etatów i zamknięcie niektórych inicjatyw. Wycofanie się USA ze Światowej Organizacji Zdrowia to znaczące zmniejszenie budżetu organizacji. Decyzja USA skutkuje cięciem budżetu o ok. 18-22%, co wywołało w Genewie natychmiastowe reakcje:
- Redukcja etatów – WHO zapowiedziała zwolnienie blisko 25% personelu do połowy 2026 roku.
- Cięcia w programach – wstrzymano finansowanie istotnych w harmonogramie WHO inicjatyw walki z polio oraz monitoring nowych patogenów w Afryce i Azji.
- Prawne kontrowersje – WHO twierdzi, że wyjście jest prawnie nieskuteczne bez spłaty długów, jednak administracja Trumpa ogłosiła pełne i ostateczne odcięcie się od struktur organizacji.
Wyjście USA z WHO oficjalnie potwierdzone
Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie potwierdziła już otrzymanie notyfikacji o wycofaniu się Stanów Zjednoczonych ze swoich struktur. W oficjalnym komunikacie przedstawiciele WHO wyrazili głębokie ubolewanie nad tą decyzją, oceniając ją jednoznacznie: wyjście USA sprawia, że zarówno sami Amerykanie, jak i reszta świata stają się mniej bezpieczni w obliczu przyszłych zagrożeń biologicznych. Organizacja podkreśla, że sprawa nie jest jeszcze ostatecznie zamknięta pod względem formalno-prawnym.
Kwestia ta będzie przedmiotem szczegółowych analiz Rady Wykonawczej WHO i będzie głównym punktem obrad Światowego Zgromadzenia Zdrowia w maju 2026 roku.
Źródła i publikacje:
- HS.gov (U.S. Department of Health and Human Services): Wspólne oświadczenie Sekretarza Zdrowia Roberta F. Kennedy’ego Jr. oraz Sekretarza Stanu Marco Rubio z 22 stycznia 2026 r., potwierdzające zakończenie członkostwa w strukturach WHO.
- Reuters: Raport z 22 stycznia 2026 r. US set to quit World Health Organization opisujący kulisy polityczne i ostateczne terminy wypowiedzenia umowy z 1948 roku https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/us-set-quit-world-health-organization-2026-01-22/
- WHO statement on notification of withdrawal of the United States https://www.who.int/news/item/24-01-2026-who-statement-on-notification-of-withdrawal-of-the-united-states
