Kapsułka endoskopowa – na czym polega badanie tabletką z kamerą?

Kapsułka endoskopowa to nowocześniejsza metoda obrazowania przewodu pokarmowego, w której pacjent połyka niewielką kapsułkę z wbudowaną kamerą. Podczas przechodzenia przez układ pokarmowy urządzenie wykonuje tysiące zdjęć, a zebrane dane pozwalają ocenić stan jelita cienkiego lub – w odpowiedniej wersji – jelita grubego. Dla wielu pacjentów to alternatywa rozważana jako kapsułka zamiast kolonoskopii lub tabletka z kamerą zamiast gastroskopii, choć nie w każdym przypadku może zastąpić klasyczne badania endoskopowe.

Kapsułka endoskopowa – co to za badanie?

Endoskopowa kapsułka to jednorazowe urządzenie wielkości dużej tabletki, zawierające kamerę, źródło światła, baterię i nadajnik. Po połknięciu kapsułka przesuwa się naturalnie przez przewód pokarmowy, rejestrując obraz i przesyłając go do rejestratora noszonego przez pacjenta.

Badanie jest bezbolesne, nie wymaga znieczulenia ani wprowadzania endoskopu, dlatego bywa wybierane przez osoby, które źle tolerują gastroskopię lub kolonoskopię.

Co można zbadać kapsułką endoskopową?

Endoskopia kapsułkowa jest szczególnie ceniona w diagnostyce jelita cienkiego, które trudno ocenić innymi metodami. Pozwala wykryć m.in.:

• chorobę Crohna,
• krwawienia z nieznanego źródła,
• polipy i zmiany zapalne,
• owrzodzenia,
• uszkodzenia po lekach.
  

W zależności od rodzaju kapsułki wykonuje się badanie jelita cienkiego, gastroskopię kapsułkową lub kolonoskopię kapsułkową.

Kapsułka zamiast kolonoskopii – czy to działa w praktyce?

Kolonoskopia kapsułkowa może wykrywać zmiany w jelicie grubym, ale nie zastępuje klasycznej kolonoskopii w pełni. Jej ograniczenia to m.in. brak możliwości pobrania wycinka, usunięcia polipa oraz mniejsza czułość w niektórych lokalizacjach.

Endoskopia kapsułkowa jelita grubego jest przeprowadzana bezpiecznie i komfortowo. Pacjent połyka kapsułkę rozmiaru większej tabletki. Kapsułka w przewodzie pokarmowym wykonuje do 25 zdjęć wysokiej rozdzielczości na sekundę i przesyła je do odbiornika, który pacjent ma przytwierdzony na pasku. Lekarz dokonuje oceny zapisanych zdjęć i może postawić diagnozę. 

W rezultacie kapsułka endoskopowa może być alternatywą, gdy:

• kolonoskopia klasyczna jest przeciwwskazana lub niewykonalna,
  
• pacjent nie zgadza się na badanie endoskopowe,
  
• potrzebna jest wstępna ocena jelita cienkiego lub grubego.
  

W wielu przypadkach kapsułka służy jako uzupełnienie, a nie zamiennik kolonoskopii. System cyfrowej kapsułki umożliwia wykrycie prawie 70% przypadków polipów wielkości co najmniej 6 mm i 65% przypadków polipa wielkości 10 mm lub większego, które zostały także wykryte w kolonoskopii. Dodatkowo tabletka z kamerą wykrywa polipy wielkości 6 mm u 19% pacjentów, u których w kolonoskopii nie stwierdzono żadnych polipów.

Endoskopowa kapsułka na NFZ – czy badanie jest refundowane?

Badanie kapsułką endoskopową jest częściowo dostępne w Polsce w ramach świadczeń publicznych, jednak refundacja dotyczy głównie wąskich wskazań, zwykle w diagnostyce jelita cienkiego. W praktyce wiele ośrodków wykonuje je prywatnie. Dostępność różni się regionalnie, dlatego warto sprawdzić ją w swojej poradni gastroenterologicznej.

Jak wygląda przygotowanie do badania?

Przygotowanie przypomina przygotowanie do kolonoskopii: dieta lekkostrawna, odpowiednie nawodnienie, środek przeczyszczający w zależności od zaleceń. Im lepiej oczyszczone jelita, tym dokładniejszy obraz.

Przeczytaj: Co można jeść przed badaniem lub zabiegiem 

Co zamiast endoskopii? Kiedy kapsułka jest dobrym wyborem

Kapsułka endoskopowa sprawdza się u pacjentów, którzy:

• źle tolerują klasyczne badania endoskopowe,
• wymagają oceny trudno dostępnych odcinków jelita,
• mieli niekompletną kolonoskopię,
• mają niespecyficzne dolegliwości, które wymagają kompleksowej oceny przewodu pokarmowego.
  

Kapsuła z kamerą nie sprawdzi się tam, gdzie konieczne jest pobranie wycinka, zatrzymanie krwawienia czy usunięcie polipa w trakcie badania. 

Czy kapsułka może się zatrzymać?

Ryzyko zatrzymania kapsułki istnieje, ale jest niewielkie. Najczęściej dotyczy pacjentów ze zwężeniami jelit. W razie wątpliwości wykonuje się tzw. kapsułkę testową, która pozwala ocenić drożność przewodu pokarmowego. 

Kapsułka endoskopowa to nowoczesne, nieinwazyjne badanie umożliwiające szczegółową ocenę jelit bez endoskopu. Może być stosowana w diagnostyce jelita cienkiego i – w określonych sytuacjach – jako alternatywa dla kolonoskopii lub gastroskopii, choć nie zastępuje ich całkowicie. To cenne narzędzie szczególnie tam, gdzie klasyczne badanie jest niewykonalne lub źle tolerowane.