Wiele osób zastanawia się dlaczego lekarze najczęściej badają właśnie TSH – hormon tyreotropowy produkowany przez przysadkę mózgową, a nie tylko same hormony tarczycy. TSH zmienia się w ciągu dnia i to w sposób bardzo wyraźny. Można powiedzieć, że Tarczyca Generał ma swój własny zegar biologiczny, a jego aktywność przypomina sinusoidę.
TSH – co to za badanie?
Zakładam, że wiesz co to jest TSH, FT3, FT4, anty-TPO, anty-TG, jeśli jednak trafiłaś/eś na stronę jakwyleczyc.com przez przypadek – skrótowe wyjaśnienie: TSH hormon tyreotropowy to kluczowy hormon produkowany przez przysadkę mózgową, który reguluje pracę tarczycy, stymulując ją do wytwarzania hormonów T3 i T4.
Tyroeotropina – hormon działa na zasadzie sprzężenia zwrotnego: niski poziom hormonów tarczycy zwiększa wydzielanie TSH, a wysoki je zmniejsza, Badanie poziomu TSH jest podstawowym testem do oceny funkcji tarczycy, wykrywającym zarówno niedoczynność, jak i nadczynność gruczołu.
Oto jak wyglądają wahania TSH w typowym cyklu dobowym:
TSH hormon w nocnym szczycie (maksimum)
Najwyższe stężenie TSH występuje w nocy, zazwyczaj między godziną 2:00 a 4:00. Organizm wykorzystuje sen do intensywnej regulacji procesów metabolicznych. W tych godzinach poziom TSH może być nawet o 50-100% wyższy niż w ciągu dnia.
Poranny spadek TSH
Hormon tyreotropowy TSH zaraz po przebudzeniu zaczyna gwałtownie spadać. Dlatego badania laboratoryjne TSH wykonuje się zazwyczaj między 7:00 a 9:00 rano. Jest to moment, w którym poziom hormonu jest już po nocnym szczycie, ale jeszcze nie osiągnął najniższego punktu.
Hormon TSH – popołudniowy dołek
Najniższy poziom hormonu TSH przypada zazwyczaj na późne popołudnie, około godziny 16:00 – 18:00. Jeśli zbadasz krew o tej porze, wynik może być znacząco niższy (nawet o 1-2 jednostki) niż ten z rana.
Wahania dobowe TSH
Wahania dobowe TSH mają ogromne znaczenie praktyczne, zwłaszcza jeśli Twój wynik oscyluje na granicy normy:
- Pułapka dobrego wyniku – jeśli masz lekką niedoczynność tarczycy i pójdziesz na badanie po południu, Twój wynik może zmieścić się w normie, maskując problem. Rano to samo TSH mogłoby już wyraźnie wskazywać na nieprawidłowość.
- Zasada porównywalności – aby rzetelnie śledzić postępy leczenia, badania należy wykonywać zawsze o tej samej porze (najlepiej rano, na czczo). Porównywanie wyniku z 8:00 rano do wyniku z 14:00 nie ma sensu medycznego – to jak porównywanie temperatury powietrza w południe i o północy.
- Wpływ jedzenia – posiłek (zwłaszcza bogaty w węglowodany) może dodatkowo obniżyć poziom TSH we krwi o około 20-30%. Dlatego standardem jest badanie na czczo.
Treści na stronie jakwyleczyc.com służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Co jeszcze wpływa na wynik TSH?
Poza porą dnia, poziom TSH mogą zaburzać:
- Niewyspana noc – brak snu może sprawić, że poranne TSH będzie nienaturalnie wysokie.
- Biotyna (witamina B7) – częsty składnik suplementów na włosy i paznokcie. Potrafi ona „oszukać” maszyny laboratoryjne, dając fałszywie niski wynik TSH (sugerujący nadczynność, której nie ma). Należy ją odstawić na min. 3-5 dni przed badaniem!
Czy zdarzyło Ci się już badać TSH o różnych porach i zauważyć różnice w wynikach? Daj znać w komentarzu.
W następnym artykule znajdziesz porównanie norm TSH między Polską a Niemcami.
