Nieleczona niedoczynność tarczycy – skutki i możliwe powikłania

Niedoczynność tarczycy to zaburzenie hormonalne, w którym tarczyca produkuje zbyt mało hormonów – tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3) – w stosunku do potrzeb organizmu. Choć sam gruczoł jest niewielki, jego hormony regulują tempo metabolizmu, pracę serca, układu nerwowego oraz procesy termoregulacji. Brak odpowiedniego leczenia sprawia, że niedoczynność tarczycy stopniowo prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Sprawdź, jakie są skutki nieleczonej niedoczynności tarczycy i dlaczego nie warto jej bagatelizować.

Niedoczynność tarczycy – objawy, które łatwo przeoczyć

Objawy niedoczynności tarczycy są często niespecyficzne i narastają powoli. Z tego powodu bywają mylone z przemęczeniem, stresem czy innymi chorobami. Opóźnienie rozpoznania zapalenia tarczycy oznacza brak leczenia, a to znacząco zwiększa ryzyko powikłań. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma badanie hormonu TSH, który informuje o tym, jak przysadka mózgowa steruje pracą tarczycy.

Do najczęściej obserwowanych dolegliwości należą m.in. przewlekłe zmęczenie, senność, uczucie zimna, przyrost masy ciała, obniżony nastrój, problemy z koncentracją oraz pogorszenie stanu skóry i włosów. Nieleczona tarczyca – niedoczynność może stopniowo wpływać na niemal każdy układ organizmu. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć, jaką rolę pełni ten gruczoł i dlaczego jego zaburzenia wpływają na cały organizm, sprawdź także od czego jest i jakie funkcje pełni Tarczyca Generał. 

Najczęstsze skutki nieleczonej niedoczynności tarczycy

Nieleczona niedoczynność tarczycy może prowadzić do wielu poważnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak:

• przewlekłe zmęczenie, senność i spowolnienie metabolizmu,
  
• przyrost masy ciała i rozwój otyłości brzusznej,
  
• zaburzenia lipidowe i zwiększone ryzyko chorób serca,
  
• obniżony nastrój, depresja oraz problemy z koncentracją,
  
• zmiany skórne, suchość skóry i nasilone wypadanie włosów,
  
• zaburzenia płodności i trudności z zajściem w ciążę,
  
• powikłania neurologiczne, w tym encefalopatię Hashimoto,
  
• w skrajnych przypadkach – śpiączkę hipometaboliczną.

Treści na stronie jakwyleczyc.com służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Skutki nieleczonej niedoczynności tarczycy

Przyrost masy ciała i otyłość

Hormony tarczycy mają kluczowe znaczenie dla przemiany materii. Gdy ich brakuje metabolizm spowalnia, a podstawowa przemiana materii może spaść nawet o 35–45%. W efekcie niedoczynność tarczycy sprzyja tyciu, mimo braku zmian w diecie.

U części pacjentów rozwija się otyłość brzuszna (androidalna), która zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2 oraz chorób sercowo-naczyniowych.

Choroby serca i układu krążenia

Jednym z istotnych skutków niedoczynności tarczycy są zaburzenia gospodarki lipidowej. Podwyższony poziom cholesterolu całkowitego, frakcji LDL oraz trójglicerydów sprzyja rozwojowi miażdżycy.

Zarówno jawna, jak i subkliniczna niedoczynność zwiększa ryzyko choroby wieńcowej, nadciśnienia i innych schorzeń sercowo-naczyniowych.

Zaburzenia nastroju i depresja

Podwyższone TSH oraz niedobór hormonów tarczycy wpływają na pracę mózgu. U wielu pacjentów pojawiają się objawy depresyjne, obniżona motywacja, zaburzenia snu i koncentracji.

Objawy niedoczynności tarczycy w sferze psychicznej często prowadzą do znacznego pogorszenia jakości życia.

Problemy z płodnością

Nieleczona niedoczynność tarczycy może zaburzać owulację i cykl miesiączkowy, co utrudnia zajście w ciążę. Dodatkowo chorobie często towarzyszą inne zaburzenia metaboliczne, takie jak insulinooporność, które również obniżają płodność.

Zmiany skórne i wypadanie włosów

Tarczyca przy niedoczynności daje objawy widoczne poprzez stan skóry i włosów. Skóra często staje się sucha, szorstka, zrogowaciała, szczególnie na łokciach i kolanach. Pojawiają się także obrzęki twarzy oraz nasilone wypadanie włosów.

Dopiero odpowiednie leczenie niedoczynności tarczycy pozwala zahamować te zmiany i stopniowo poprawić wygląd skóry i włosów.

Encefalopatia Hashimoto – rzadkie, ale groźne powikłanie

Jednym z najpoważniejszych, choć rzadkich skutków nieleczonej niedoczynności tarczycy jest encefalopatia Hashimoto. To zespół objawów neurologicznych i psychiatrycznych, obejmujących zaburzenia świadomości, napady padaczkowe, epizody udaropodobne, zmiany osobowości oraz otępienie. 

Choroba ma podstępny przebieg z okresami remisji i zaostrzeń, dlatego bywa trudna diagnostycznie. Warto pamiętać, że jedną z najczęstszych przyczyn niedoczynności tarczycy jest choroba autoimmunologiczna – Hashimoto, która wymaga kompleksowego i długofalowego leczenia.

Czym grozi ciężka, nieleczona niedoczynność tarczycy?

W skrajnych przypadkach może dojść do rozwoju śpiączki hipometabolicznej (obrzęku śluzowatego), czyli stanu bezpośredniego zagrożenia życia. Objawia się ona m.in. głęboką hipotermią, spowolnieniem akcji serca, niedociśnieniem, zaburzeniami oddychania, hipoglikemią oraz utratą przytomności.
Obecnie występuje rzadko, głównie u osób z długo nierozpoznaną i nieleczoną niedoczynnością tarczycy.

Nieleczona niedoczynność tarczycy w ciąży – skutki dla matki i dziecka

Brak leczenia u kobiet w ciąży niesie szczególnie poważne konsekwencje. Niedoczynność tarczycy może prowadzić do poronienia, przedwczesnego porodu, nadciśnienia ciążowego, niedokrwistości oraz niskiej masy urodzeniowej dziecka.
U płodu niedobór hormonów tarczycy zwiększa ryzyko zaburzeń rozwoju układu nerwowego i upośledzenia intelektualnego.

Dlaczego leczenie niedoczynności tarczycy jest tak ważne?

Wczesne rozpoznanie i prawidłowe leczenie niedoczynności tarczycy pozwala uniknąć większości opisanych powikłań. Jeśli zauważasz u siebie objawy niedoczynności tarczycy, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Odpowiednio dobrana terapia hormonalna znacząco poprawia jakość życia i chroni przed groźnymi skutkami choroby. Oprócz farmakoterapii coraz większe znaczenie przypisuje się stylowi życia, w tym odpowiedniemu żywieniu – pomocna może być przeciwzapalna dieta, która wspiera organizm w walce z przewlekłym stanem zapalnym.

Niedoczynność tarczycy – najczęściej zadawane pytania FAQ

Jakie objawy daje niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność tarczycy daje objawy, które początkowo mogą być mało charakterystyczne i łatwe do przeoczenia. Najczęściej pojawia się przewlekłe zmęczenie, senność, uczucie zimna, przyrost masy ciała mimo braku zmian w diecie oraz spowolnienie psychoruchowe. Do typowych objawów niedoczynności tarczycy należą także zaparcia, sucha skóra, wypadanie włosów, obrzęki twarzy i kończyn, zaburzenia koncentracji oraz obniżony nastrój. W zaawansowanych przypadkach mogą wystąpić zaburzenia miesiączkowania, problemy z płodnością oraz spowolnienie akcji serca.

Jak wyglądają osoby z niedoczynnością tarczycy?

Wygląd osób z niedoczynnością tarczycy może się stopniowo zmieniać wraz z postępem choroby. Często obserwuje się obrzękniętą twarz, zwłaszcza w okolicy powiek, suchą, chłodną i bladożółtą skórę oraz przerzedzenie włosów, w tym brwi. Charakterystyczne jest także zwiększenie masy ciała oraz zmniejszona mimika twarzy, nadająca jej „zmęczony” wygląd. Te zmiany wynikają z zaburzeń metabolizmu i zatrzymywania wody w tkankach, typowych dla tarczycy w niedoczynności.

Czym grozi nieleczona niedoczynność tarczycy?

Nieleczona niedoczynność tarczycy może prowadzić do poważnych i wielonarządowych powikłań. Do najczęstszych skutków niedoczynności tarczycy należą choroby serca, miażdżyca, zaburzenia lipidowe, depresja, niepłodność oraz nasilone problemy skórne. W skrajnych przypadkach może dojść do rozwoju śpiączki hipometabolicznej, która stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia. U kobiet w ciąży nieleczona niedoczynność tarczycy zwiększa ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu oraz zaburzeń rozwoju dziecka.

Przy jakim TSH jest niedoczynność tarczycy?

Niedoczynność tarczycy rozpoznaje się najczęściej przy podwyższonym poziomie hormonu TSH, który świadczy o niedoborze hormonów tarczycy (T3 i T4). Zwykle za niedoczynność tarczycy uznaje się TSH powyżej górnej granicy normy laboratoryjnej, najczęściej powyżej 4,0–4,5 mIU/l. Warto jednak pamiętać, że objawy niedoczynności mogą występować już przy TSH w tzw. górnej granicy normy, szczególnie u osób z Hashimoto, kobiet planujących ciążę oraz pacjentów z nasilonymi objawami klinicznymi. Ostateczna interpretacja wyniku zawsze powinna uwzględniać objawy, wiek pacjenta oraz poziomy FT3 i FT4.

Źródła i literatura:

Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne wytyczne: https://www.ptendo.org.pl/strony/41-wytyczne-pte.html

Ministerstwo Zdrowia portal dla pacjentów: Niedoczynność tarczycy jak z nią żyć https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/niedoczynnosc-tarczycy-jak-z-nia-zyc

National Library od Medicine PubMed Tarczyca i ciąża https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12428574/