Nowa definicja MAFLD wątroby, czyli metaboliczne stłuszczeniowe zapalenie wątroby (Metabolic Dysfunction-Associated Fatty Liver Disease) rzuca nowe światło na problem przewlekłych chorób wątroby. Dr n. med. Karolina Pyziak-Kowalska, specjalistka chorób zakaźnych, w rozmowie wyjaśnia, jak wygląda diagnoza i leczenie tego schorzenia. Lekarka podkreśla fundamentalną rolę pacjenta w dbaniu o ten istotny organ. Sprawdź, jak Twoje decyzje wpływają na zdrowie wątroby.
Treści publikowane na stronie jakwyleczyc.com mają charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej ani nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.
Czym jest MAFLD wątroby?
Przez lata stłuszczenie i marskość wątroby, kojarzono głównie z nadużywaniem alkoholu, co niesłusznie stygmatyzowało pacjentów. Dziś wiemy, że MAFLD wątroby to schorzenie niezwiązane z alkoholem. Przyczyny leżą w zaburzeniach metabolicznych. Dr Pyziak-Kowalska szacuje, że w Polsce, podobnie jak w innych krajach rozwiniętych, problem dysfunkcji metabolicznej wątroby dotyczy około 25-30% populacji. Wśród osób z otyłością, cukrzycą typu 2 czy zespołem metabolicznym wskaźnik ten może sięgać nawet 60-70%.
Przeczytaj: Czynniki genetyczne choroby otyłościowej
Początkowe objawy i progresja choroby wątroby
Początkowo MAFLD wątroby często nie daje żadnych objawów, a diagnoza bywa przypadkowa – np. przy podwyższonych enzymach wątrobowych lub zmianach widocznych w USG jamy brzusznej. Nieleczone schorzenie stłuszczenia wątroby może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak stan zapalny, zwłóknienie, marskość, a nawet rak wątrobowokomórkowy.
Kto jest szczególnie narażony na MAFLD wątroby?
W grupie ryzyka znajdują się przede wszystkim osoby z otyłością brzuszną, insulinoopornością, cukrzycą typu 2, zaburzeniami lipidowymi i nadciśnieniem. MAFLD dotyka wątroby również u osób szczupłych z zaburzoną kompozycją tkanki tłuszczowej, kobiety z zespołem policystycznych jajników, mężczyzn z bezdechem sennym, a niestety coraz częściej także dzieci i młodzież. Wzrost ten wiąże się z niską aktywnością fizyczną i spożyciem wysokoprzetworzonej żywności, podkreślając wpływ stylu życia na funkcjonowanie wątroby.
MAFLD diagnostyka i leczenie wątroby
Regularne badania enzymów wątrobowych i USG jamy brzusznej są ważne dla monitorowania stanu wątroby. Jednak dokładniejszą ocenę stopnia stłuszczenia i zwłóknienia umożliwia bezinwazyjna elastografia wątroby (fibroscan).
Leczenie wątroby, szczególnie w początkowych stadiach MAFLD, procesem odwracalnym. Wymaga dwutorowego podejścia i ścisłej współpracy pacjenta z zespołem specjalistów – hepatologiem, lekarzem rodzinnym, endokrynologiem, diabetologiem, a często także dietetykiem klinicznym, psychologiem czy fizjoterapeutą.
Pierwszy etap leczenia MAFLD to kompleksowa diagnostyka w celu ustalenia przyczyn metabolicznego uszkodzenia wątroby i wdrożenie ewentualnej farmakoterapii. Drugi, równie ważny element, to modyfikacja trybu życia. Dr Pyziak-Kowalska podkreśla, że bez tego najlepsze leki nie przyniosą oczekiwanych rezultatów. Podstawowym celem jest redukcja masy ciała o przynajmniej 7-10%. W osiągnięciu tego celu pomocne są codzienne spacery, pływanie, aerobik w basenie czy jazda na rowerze i odpowiednia dieta.
Rola diety w leczeniu wątroby
W kontekście diety we wspieraniu wątroby, towarzystwa naukowe polecają dietę śródziemnomorską, bogatą w tłuszcze nienasycone (np. oliwa z oliwek), ryby i dużą ilość warzyw. Ważne jest gotowanie, duszenie i pieczenie zamiast smażenia.
Należy bezwzględnie unikać żywności wysokoprzetworzonej, słodzonych napojów i soków, oraz alkoholu. Dr Pyziak-Kowalska ostrzega również przed niekontrolowanym stosowaniem suplementów diety, które, choć indywidualnie nieszkodliwe, w dużych ilościach mogą obciążać wątrobę i nerki.
Przeczytaj, jak działa: Ziele karczocha na wątrobę
Wątroba to niezwykle wdzięczny narząd, zdolny do regeneracji. MAFLD wątroby, szczególnie na początkowym etapie, jest chorobą odwracalną. Jej skuteczne leczenie zależy od aktywnego zaangażowania pacjenta, ponieważ zdrowie wątroby jest dosłownie w jego rękach poprzez modyfikacje stylu życia i zmianę metabolizmu.
Źródła i literatura:
- National Institute of Health (NIH) PubMed Porównanie charakterystyki NAFLD, MAFLD i MASLD oraz śmiertelności u dorosłych w Stanach Zjednoczonych dostęp 2026 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38293788/
- National Institute of Health (NIH) M. Eslam, A. J Sanyal MAFLD: A Consensus-Driven Proposed Nomenclature for Metabolic Associated Fatty Liver Disease https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32044314/
- Gastroenterology MAFLD: A Consensus-Driven Proposed Nomenclature for Metabolic Associated Fatty Liver Disease https://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085(20)30171-2/fulltext
Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i zostały opracowane w oparciu o aktualny stan wiedzy oraz konsultacje specjalistyczne. Treści przygotowane przez autorów z doświadczeniem w danej dziedzinie i zweryfikowane pod kątem zgodności merytorycznej.
Ostatnia aktualizacja I 2026
