Guzki krwawnicze to poszerzone sploty żylne w okolicy odbytu, potocznie nazywane hemoroidami odbytu lub żylakami odbytu. To jedna z najczęstszych dolegliwości proktologicznych, a pierwsze symptomy często bywają bagatelizowane. Wczesne rozpoznanie i zmiana nawyków mogą znacząco zmniejszyć ryzyko nawrotów.
Objawy hemoroidów – jak rozpoznać guzki krwawnicze odbytu?
Guzki krwawnicze (hemoroidy) można rozpoznać po krwawieniu z odbytu. Najczęściej jest bezbolesne, z żywoczerwoną krwią na papierze lub w stolcu. Objawy hemoroidów to także świąd, pieczenie, uczucie niepełnego wypróżnienia i wypadaniu guzków z odbytu podczas parcia.
Najczęstsze objawy hemoroidów to:
- krew na papierze toaletowym, zwykle żywoczerwona,
- jasnoczerwona krew z odbytu podczas wypróżnienia,
- pieczenie, świąd, dyskomfort,
- wrażenie niepełnego wypróżnienia,
- wilgotność i podrażnienia skóry,
- sporadycznie ból, szczególnie gdy dojdzie do zakrzepicy.
Guzki odbytu mogą być niewidoczne (hemoroidy wewnętrzne) lub wyczuwalne jako miękkie zgrubienia przy odbycie (hemoroidy zewnętrzne). Objawy narastają przy zaparciach, długim siedzeniu i niewłaściwej diecie.
Przeczytaj: Terapia wisceralna na wzdęcia i zaparcia
Objawy, które wymagają wizyty u specjalisty
Objawy hemoroidów mogą się okresowo nasilać. Jeśli pojawia się nawracające krwawienie z odbytu, warto skonsultować się z lekarzem — nie każda krew pochodzi od hemoroidów, a diagnostyka pozwala wykluczyć poważniejsze schorzenia.
Przeczytaj: Na czym polega kolonoskopia i ile trwa
Krwawienie z odbytu – co oznacza jasnoczerwona krew?
Krwawienie z odbytu w przebiegu hemoroidów ma charakterystyczny obraz: krew jest jasnoczerwona, pojawia się na stolcu, papierze lub spływa do toalety. Wynika to z uszkodzenia powierzchownych naczyń krwionośnych.
Niepokojące jest krwawienie utrzymujące się mimo leczenia lub zwiększająca się częstotliwość epizodów.
Dlaczego pojawiają się guzki krwawnicze?
Do rozwoju hemoroidów prowadzą przewlekłe zaparcia, dieta uboga w błonnik, siedzący tryb życia, otyłość i nadmierne parcie podczas wypróżniania. Inne czynniki to m.in. ciąża, predyspozycje genetyczne i osłabienie tkanki łącznej związane z wiekiem.
Najczęstsze przyczyny hemoroidów to
- przewlekłe zaparcie i silne parcie,
- tryb siedzący,
- mała ilość błonnika w diecie,
- ciąża,
- otyłość,
- dźwiganie ciężarów,
- zbyt długie przesiadywanie w toalecie.
Utrudniony odpływ krwi z żył odbytu prowadzi do ich poszerzenia, a w konsekwencji — powstania guzków krwawniczych.
Leczenie hemoroidów odbytu
Leczenie zależy od stopnia zaawansowania hemoroidów.
I stopień – hemoroidy wewnętrzne, niewidoczne na zewnątrz
Guzki znajdują się wyłącznie w kanale odbytu. Nie wypadają na zewnątrz, ale mogą dawać objawy: krew na papierze toaletowym, świąd, dyskomfort przy wypróżnianiu. To najłagodniejszy etap.
II stopień – wypadanie podczas parcia, samoistny powrót
W czasie wypróżnienia guzki wypadają na zewnątrz, ale po zakończeniu parcia same wracają do środka. Objawy są zwykle bardziej odczuwalne: pieczenie, uczucie niepełnego wypróżnienia, delikatny ból.
III stopień – wypadanie i konieczność odprowadzenia palcem
Guzki wypadają nie tylko przy wypróżnianiu, ale czasem również przy wysiłku, kaszlu czy dźwiganiu. Nie cofają się samodzielnie – trzeba je delikatnie odprowadzić palcem do kanału odbytu. Ten stopień często wymaga leczenia zabiegowego.
IV stopień – hemoroidy stale na zewnątrz
Guzki znajdują się cały czas poza odbytem i nie dają się odprowadzić. Towarzyszy im ból, obrzęk, a czasem zakrzepica. To najbardziej zaawansowany etap, zwykle kwalifikujący się do leczenia operacyjnego.
W większości przypadków (I-III stopień hemoroidów) pomagają maści i czopki, które łagodzą pieczenie, obrzęk i podrażnienia. Najczęściej zawierają one składniki przeciwzapalne, znieczulające lub obkurczające naczynia. Sprawdź, jak postępować, gdy hemoroidy wypadają na zewnątrz.
Nasiadówki stosuje się w letniej wodzie korą dębu, rumiankiem lub nagietkiem — zmniejszają stan zapalny. Przede wszystkim należy unikać parcia i przesiadywania długi czas w toalecie. Należy zadbać o odpowiednią regulację rytmu wypróżnień. W zaawansowanych przypadkach stosuje się metody zabiegowe (gumkowanie, skleroterapia, laser), a operacja jest ostatecznością.
Dieta przy hemoroidach – zapobiega nawrotom
Odpowiednia dieta przy hemoroidach to podstawa leczenia i profilaktyki. Najważniejsza jest dieta bogatoresztkowa, czyli obfitująca w błonnik, który reguluje pracę jelit i zapobiega zaparciom.
Warto zadbać o te składniki diety:
- warzywa i owoce,
- produkty pełnoziarniste,
- otręby, nasiona chia i siemię lniane,
- odpowiednia ilość wody (min. 1,5–2 l dziennie).
Unikaj alkoholu, słodyczy, białego pieczywa, pikantnych potraw i żywności ultaprzetworzonej.
Guzki krwawnicze i hemoroidy odbytu to powszechna przypadłość osób, które są mało aktywne fizycznie i stosują nieodpowiednią dietę. Typowe są objawy hemoroidów takie jak krew z odbytu, świąd i pieczenie. W większości przypadków zmiana nawyków właściwa higiena oraz dieta bogatoresztkowa przynoszą dużą poprawę i ograniczają nawroty. Na naszej stronie oferujemy konsultacje z dietetykiem medycyny chińskiej.
