Sezon infekcyjny 2026 przynosi kolejną falę zachorowań na choroby układu oddechowego, wśród których jedną z najtrudniejszych do zdiagnozowania jest krztusiec. Choć wielu z nas kojarzy go z chorobą wieku dziecięcego, obecne statystyki pokazują, że coraz częściej chorują także dorośli. Dowiedz się, jakie są krztusiec objawy, jak odróżnić go od zwykłego przeziębienia i dlaczego ta choroba budzi taki niepokój wśród lekarzy.
Krztusiec – czy jest zaraźliwy?
To jedno z najczęstszych pytań: krztusiec czy jest zaraźliwy? Odpowiedź jest jednoznaczna – krztusiec (koklusz) to jedna z najbardziej zakaźnych chorób bakteryjnych. Patogen, czyli pałeczka krztuśca (Bordetella pertussis), rozprzestrzenia się drogą kropelkową.
Wystarczy krótki kontakt z osobą chorą, która kaszle lub kicha, aby doszło do zakażenia. Zastanawiając się, krztusiec czy zaraźliwy jest dla każdego, warto pamiętać, że jedna osoba chora może zainfekować nawet 17 osób ze swojego otoczenia. Największe ryzyko dotyczy osób niezaszczepionych oraz tych, u których odporność poszczepienna z czasem wygasła.
Krztusiec objawy – trzy etapy choroby
Koklusz objawy nie pojawiają się nagle w pełnym nasileniu. Choroba ma charakterystyczny, etapowy przebieg, co często myli pacjentów na początku infekcji.
1. Faza nieżytowa (wstępna)
Trwa około 1–2 tygodni. W tym czasie objawy krztuśca przypominają zwykłą infekcję wirusową:
- Lekki katar i kichanie.
- Stan podgorączkowy.
- Suchy kaszel, który nasila się głównie w nocy.
Pierwsze symptomy są bardzo mylące, dlatego bardzo ważne jest ustalenie, czy mamy do czynienia z poważną infekcją bakteryjną. Sprawdź w kolejnym artykule, jak odróżnić krztusiec od zwykłego kaszlu.
2. Faza napadowego kaszlu
To najbardziej rozpoznawalny etap, który może trwać od 2 do 6 tygodni. To wtedy koklusz objawy stają się drastyczne:
- Napady kaszlu – serie gwałtownych kaszlnięć na jednym wydechu.
- Tzw. pianie – charakterystyczny świst przy wdechu po serii kaszlu.
- Wymioty – często występujące po napadzie kaszlu.
- Wybroczyny – silny wysiłek podczas kaszlu może powodować pękanie naczynek w oku lub na twarzy.
3. Faza zdrowienia
Kaszel powoli ustępuje, ale organizm pozostaje osłabiony przez wiele tygodni. Każda kolejna infekcja w tym czasie może powodować powrót napadów kaszlu.
Krztusiec objawy u dzieci
Warto podkreślić, że krztusiec objawy u dzieci (szczególnie u noworodków i niemowląt) mogą wyglądać zupełnie inaczej niż u dorosłych. U najmłodszych często nie występuje typowy kaszel z „pianiem”. Zamiast tego pojawiają się:
- Bezdechy – chwilowe zatrzymanie oddechu, które jest skrajnie niebezpieczne.
- Sinica – niebieskawe zabarwienie skóry wokół ust z powodu niedotlenienia.
- Drgawki – wynikające z braku tlenu w mózgu podczas napadu.
Jeśli zauważysz u swojego dziecka trudności w łapaniu oddechu po serii kaszlu, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.
Leczenie krztuśca
Leczenie krztuśca opiera się na podawaniu odpowiednich antybiotyków. Kluczowy jest czas – leki są najskuteczniejsze, jeśli zostaną podane w pierwszej fazie choroby.
| Aspekt | Zalecenia |
| Leki | Antybiotyki z grupy makrolidów (przepisane przez lekarza). |
| Warunki domowe | Nawilżanie powietrza, unikanie dymu papierosowego i silnych zapachów. |
| Odpoczynek | Ograniczenie wysiłku fizycznego, który może wyzwalać napady kaszlu. |
| Nawodnienie | Picie dużej ilości płynów, aby ułatwić odkrztuszanie. |
Należy pamiętać, że syropy przeciwkaszlowe rzadko przynoszą ulgę w przypadku krztuśca, ponieważ mechanizm kaszlu jest tu związany z toksynami bakteryjnymi atakującymi układ nerwowy i nabłonek dróg oddechowych.
Sprawdź też: Jakie zanieczyszczenia w domu obciążają układ oddechowy
Do kogo udać się z podejrzeniem krztuśca?
- Lekarz POZ (internista) lub pediatra – to tutaj powinieneś skierować pierwsze kroki. Lekarz pierwszego kontaktu może zlecić odpowiednie badania (wymaz metodą PCR lub badania z krwi na przeciwciała) oraz przepisać antybiotyk, który jest kluczowy w pierwszej fazie choroby.
- Lekarz chorób zakaźnych – ponieważ krztusiec jest chorobą wysoce zakaźną, specjaliści od chorób zakaźnych mają największe doświadczenie w jego rozpoznawaniu i prowadzeniu, zwłaszcza w trakcie trwającej fali zachorowań.
- Pulmonolog – jeśli kaszel jest wyjątkowo silny, przewlekły lub pojawiają się trudności z oddychaniem, pulmonolog (specjalista od płuc) oceni stan dolnych dróg oddechowych i sprawdzi, czy nie doszło do powikłań, takich jak zapalenie płuc.
Sezon infekcyjny 2026 – rekomendacje GIS
Główny Inspektor Sanitarny: Najlepszą metodą ochrony przed ciężkim przebiegiem choroby są regularne szczepienia. Dotyczy to nie tylko dzieci, ale i dorosłych (szczególnie kobiet w ciąży i osób starszych), którzy powinni przyjmować dawki przypominające co 10 lat.Dowiedz się więcej o kalendarzu i rodzajach preparatów, czytając nasz artykuł: szczepienia na krztusiec.
