Czerniak, jeden z najgroźniejszych nowotworów skóry, stanowił poważne wyzwanie dla onkologów. Jeszcze kilkanaście lat temu, rokowania dla pacjentów z zaawansowaną postacią tej choroby były bardzo złe, a średni czas przeżycia wynosił zaledwie kilka miesięcy. Obecnie, dzięki postępowi w medycynie, leczenie czerniaka weszło w nową erę. Immunoterapia oraz leczenie ukierunkowane molekularnie (terapia celowana) zmieniają podejście do terapii, dając nadzieję na długoletnie przeżycie nawet 30-40% chorych.
Treści publikowane na stronie jakwyleczyc.com mają charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej ani nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.
Nowoczesne leczenie czerniaka
Nowoczesne leczenie czerniaka opiera się na immunoterapii i terapii celowanej – dwóch głównych filarach, które działają w zupełnie odmienny, ale komplementarny sposób.
Immunoterapia to przełomowa metoda, która wykorzystuje własny układ odpornościowy pacjenta do walki z nowotworem. Komórki czerniaka potrafią „maskować się” przed systemem immunologicznym, dzięki czemu unikają zniszczenia. Immunoterapia, poprzez podanie odpowiednich leków (np. niwolumab, pembrolizumab), „odblokowuje” układ odpornościowy, umożliwiając mu skuteczne rozpoznanie i zwalczanie komórek rakowych. Dzięki tej terapii organizm pacjenta sam staje się narzędziem do walki z chorobą.
Leczenie ukierunkowane molekularnie (terapia celowana) to metoda, która skupia się na specyficznych zmianach molekularnych w komórkach nowotworowych. Jest ona stosowana u pacjentów, u których wykryto mutację genu BRAF.
Leki celowane, takie jak inhibitory BRAF (np. enkorafenib) w połączeniu z inhibitorami MEK (np. binimetynib), celują bezpośrednio w szlaki sygnałowe odpowiedzialne za namnażanie i przeżywalność komórek rakowych. W rezultacie prowadzą do zahamowania ich wzrostu, a w konsekwencji do obumarcia. Terapia celowana jest bardzo skuteczna, a jej dużą zaletą jest stosunkowo niska liczba skutków ubocznych.
Badania genetyczne w doborze terapii i rokowania
O tym, jakie leczenie czerniaka zostanie zastosowane, decyduje badanie genetyczne mutacji BRAF.
Badanie genetyczne mutacji BRAF polega na analizie DNA pobranego z tkanki nowotworowej, aby sprawdzić, czy występuje w niej mutacja w genie BRAF. Taka mutacja, najczęściej V600E, prowadzi do niekontrolowanego wzrostu komórek i jest obecna u około 50% pacjentów z czerniakiem. Wykrycie mutacji umożliwia zastosowanie terapii celowanej, która precyzyjnie blokuje ten zmutowany szlak sygnałowy, hamując rozwój nowotworu.
- U pacjentów bez tej mutacji standardowo stosuje się immunoterapię.
- U osób z mutacją BRAF lekarze najczęściej również rozpoczynają od immunoterapii, jednak w przypadku jej nieskuteczności mogą zastosować terapię celowaną.
- Istnieje też możliwość rozpoczęcia leczenia od razu od terapii celowanej.
Leczenie czerniaka – podsumowanie
Dzięki tym terapiom leczenie zaawansowanego czerniaka osiągnięto ogromne sukcesy. Badania kliniczne, takie jak COLUMBUS, potwierdzają, że odsetek 5-letnich przeżyć sięga 30-40%, a w niektórych przypadkach nawet więcej. U części pacjentów, którzy dobrze reagują na leczenie, efekt jest trwały.
Postęp medycyny w dziedzinie leczenia czerniaka daje pacjentom większe szanse na wyleczenie. Badanie COLUMBUS to międzynarodowe, wieloośrodkowe badanie kliniczne, zapoczątkowane w 2013 roku. Przeprowadzono je w 162 ośrodkach w 28 krajach. Badanie obejmowało długoterminową obserwację pacjentów, a jego aktualizacje, w tym wyniki 5- i 7-letniej obserwacji, są obecnie publikowane. Jeśli decydujesz się na wizytę u specjalisty, sprawdź na naszej stronie: Czy do dermatologa na NFZ trzeba mieć skierowanie?
Źródła i literatura:
- Kurier Medyczny nr 3/2025 Immunoterapia i leczenie ukierunkowane molekularnie pokonują czerniaka dostęp online 2026 https://www.termedia.pl/Immunoterapia-i-leczenie-r-nukierunkowane-molekularnie-r-npokonuja-czerniaka,147,56117,0,0.html
Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i zostały opracowane w oparciu o aktualny stan wiedzy oraz konsultacje specjalistyczne. Treści przygotowane przez autorów z doświadczeniem w danej dziedzinie i zweryfikowane pod kątem zgodności merytorycznej.
Ostatnia aktualizacja treści I 2026
