Dieta miażdżycowa – co jeść, a czego unikać przy miażdżycy

Dieta miażdżycowa: świeże soki warzywne i warzywa
Świeżo wyciskane soki warzywne, w tym sok z buraków, wspierają dietę przy miażdżycy

Dieta miażdżycowa to sposób odżywiania ograniczający czynniki przyspieszające rozwój blaszki miażdżycowej w tętnicach. Jej celem jest obniżenie poziomu cholesterolu LDL, zmniejszenie stanu zapalnego naczyń i spowolnienie postępu zmian miażdżycowych.

Dieta miażdżycowa – na czym polega

Dieta miażdżycowa opiera się na zasadach wynikających z badań nad chorobami sercowo-naczyniowymi. Kluczowe elementy to:

  • ograniczenie tłuszczów nasyconych i tłuszczów trans na rzecz tłuszczów jedno- i wielonienasyconych,
  • zwiększenie spożycia błonnika rozpuszczalnego, wiążącego cholesterol w przewodzie pokarmowym,
  • regularne spożycie kwasów tłuszczowych omega-3,
  • ograniczenie soli i produktów wysoko przetworzonych,
  • kontrola całkowitej kaloryczności diety, jeśli towarzyszy jej nadwaga.

Dieta miażdżycowa najbliżej odpowiada wzorcowi diety śródziemnomorskiej, opartej na oliwie z oliwek, rybach, warzywach, roślinach strączkowych i orzechach.

Co jeść na diecie miażdżycowej

  • Ryby morskie (łosoś, makrela, śledź, sardynki) – źródło kwasów omega-3 EPA i DHA, obniżających poziom trójglicerydów.
  • Oliwa z oliwek extra virgin – zawiera jednonienasycone kwasy tłuszczowe i polifenole.
  • Warzywa i owoce – źródło błonnika, potasu i związków antyoksydacyjnych; im większa różnorodność kolorów, tym szerszy profil związków bioaktywnych.
  • Rośliny strączkowe (soczewica, ciecierzyca, fasola) – białko roślinne i błonnik rozpuszczalny w jednym produkcie.
  • Orzechy i nasiona – siemię lniane, orzechy włoskie i migdały dostarczają tłuszczów nienasyconych oraz roślinnych sterolii ograniczających wchłanianie cholesterolu.
  • Pełnoziarniste produkty zbożowe – owies, kasze, pieczywo pełnoziarniste, zamiast oczyszczonych produktów z białej mąki.
  • Czosnek i cebula – regularnie badane pod kątem wpływu na profil lipidowy i ciśnienie krwi.

Czego nie jeść na diecie miażdżycowej

Baner content medyczny 2
  • Tłuszcze trans – utwardzone tłuszcze roślinne obecne w wielu wyrobach cukierniczych, fast foodach i gotowych daniach.
  • Tłuszcze nasycone w nadmiarze – tłuste mięsa, wędliny, tłuszcz zwierzęcy, pełnotłusty nabiał spożywany w dużych ilościach.
  • Wysoko przetworzone produkty mięsne – kiełbasy, parówki, konserwy mięsne; wiązane w badaniach ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym niezależnie od zawartości tłuszczu.
  • Nadmiar soli – podnosi ciśnienie tętnicze, które samo w sobie przyspiesza uszkodzenia śródbłonka naczyń.
  • Cukry proste w nadmiarze – słodycze, słodzone napoje; sprzyjają insulinooporności i podwyższonym trójglicerydom.
  • Alkohol – podnosi ciśnienie tętnicze i poziom trójglicerydów; aktualne stanowisko WHO nie wskazuje bezpiecznej dawki alkoholu dla zdrowia sercowo-naczyniowego.

Jakie owoce jeść przy miażdżycy

Owoce jagodowe (borówki, maliny, truskawki, aronia) wyróżniają się wysoką zawartością antocyjanów, związków wiązanych w badaniach z poprawą funkcji śródbłonka naczyń. Cytrusy dostarczają witaminy C i flawonoidów wspierających elastyczność naczyń. Jabłka i gruszki, jedzone ze skórką, są dobrym źródłem pektyn – błonnika rozpuszczalnego wiążącego cholesterol. Awokado, choć botanicznie owoc, wyróżnia się profilem tłuszczowym bliższym oliwie z oliwek niż typowym owocom – dostarcza tłuszczów jednonienasyconych zamiast cukrów prostych.

Świeże soki warzywne przy miażdżycy

Sok z buraków wyróżnia się wysoką zawartością azotanów nieorganicznych, przekształcanych w organizmie w tlenek azotu, który poprawia funkcję śródbłonka naczyń i wspiera obniżanie ciśnienia tętniczego. Soki z marchwi, pomidorów czy selera naciowego dostarczają dodatkowo potasu i związków antyoksydacyjnych, choć w porównaniu do całych warzyw tracą część błonnika.

PATRONAT MEDIALNY

WKP-banner do kwartalnika psychiatra

FAQ

Czy przy miażdżycy można jeść jajka? Tak. Badania z ostatnich dwóch dekad nie potwierdzają, by umiarkowane spożycie jaj (do jednego dziennie) istotnie podnosiło ryzyko sercowo-naczyniowe u osób zdrowych metabolicznie. Cholesterol pokarmowy ma mniejszy wpływ na cholesterol we krwi niż tłuszcze nasycone i trans w całej diecie.

Czy dieta miażdżycowa może cofnąć zmiany w naczyniach? Żaden pojedynczy produkt spożywczy nie usuwa już uformowanych zmian w ścianie tętnicy. Konsekwentna dieta miażdżycowa, aktywność fizyczna i kontrola profilu lipidowego mogą zatrzymać ich progresję i zmniejszyć ryzyko powikłań, ale cofnięcie zaawansowanej zmiany wymaga zwykle leczenia farmakologicznego pod kontrolą lekarza.

Co nie można jeść przy miażdżycy? Największe ograniczenia dotyczą tłuszczów trans, nadmiaru tłuszczów nasyconych, wysoko przetworzonych produktów mięsnych oraz nadmiaru soli i cukrów prostych. 

Treści na stronie Jak wyleczyć mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji medycznej. W razie niepokojących objawów, skontaktuj się z lekarzem

Źródła/Bibliografia:

  1. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej mgr Aleksandra Wedziuk-Reszka Miażdżyca – żywienie w trakcie choroby i w profilaktyce https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-ukladu-krazenia/miazdzyca-zywienie-w-trakcie-choroby-i-w-profilaktyce/
  2. WHO No level of alcohol consumption is safe for our health https://www.who.int/europe/news/item/04-01-2023-no-level-of-alcohol-consumption-is-safe-for-our-health

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewijanie do góry