Lekarz rodzinny to lekarz pierwszego kontaktu, który zajmuje się diagnostyką i leczeniem pacjentów w każdym wieku, najczęściej w przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ). To do niego zgłaszamy się ze złym samopoczuciem, objawami choroby czy w celu kontynuacji przyjmowania leków na receptę. Kolejki do specjalistów wywołują presję, w efekcie lekarz ma dla pacjenta zaledwie kilka minut. Ile powinna trwać wizyta u lekarza rodzinnego – i czy naprawdę może skończyć się po pięciu minutach? Na to pytanie odpowiedział Rzecznik Praw Pacjenta.
Ile trwa wizyta u lekarza rodzinnego
Według danych NFZ wizyta w ramach POZ trwa średnio od 7 do 15 minut. W tym czasie lekarz rodzinny musi zebrać wywiad, przeanalizować dokumentację, wpisać dane do systemu, wystawić receptę, e-skierowanie lub zwolnienie. W praktyce często oznacza to, że na rozmowę z pacjentem pozostaje zaledwie kilka minut.
Rzecznik Praw Pacjenta przypomina jednak, że czas wizyty powinien być dostosowany do potrzeb pacjenta, a nie do grafiku przychodni.
Jeśli problem zdrowotny wymaga dłuższej rozmowy lub badania, lekarz nie może zakończyć wizyty po „regulaminowych” kilku minutach. Każdy pacjent ma prawo do wizyty trwającej tyle, ile wymaga tego jego stan zdrowia.
Przeczytaj: Zwolnienia lekarskie L4 na nowych zasadach
Kwadrans na pacjenta
Kolejki do specjalistów są coraz dłuższe, a lekarze są często zmuszeni do skracania wizyt. Odbija się to na jakości kontaktu z chorym. Pacjenci bardzo potrzebują kontaktu i relacji z lekarzem – podkreślają to nawet sami medycy.
Kwadrans na jednego pacjenta, to często zbyt mało, szczególnie w przypadku pacjentów wymagających osobistego badania. Do podstawowych badań pacjentów przed wizytą u lekarza rodzinnego, delegowane są pielęgniarki. W systemie pojawiają się wyniki od razu np. po zmierzeniu ciśnienia. Pozwala to lekarzowi zaoszczędzić czas w gabinecie,
Obowiązki lekarza rodzinnego to znacznie więcej niż wypisywanie recepty. W ramach medycyny rodzinnej obowiązki lekarza rodzinnego obejmują m.in.:
- diagnozowanie najczęstszych chorób u dorosłych i dzieci,
- leczenie infekcji, przeziębień, chorób przewlekłych (np. cukrzycy, nadciśnienia),
- kierowanie na badania laboratoryjne i obrazowe,
- monitorowanie efektów leczenia,
- wystawianie skierowań do specjalistów,
- prowadzenie profilaktyki (np. bilanse zdrowia, szczepienia, badania kontrolne).
Lekarz rodzinny zna historię zdrowia pacjenta i powinien koordynować całą ścieżkę diagnostyczną – od pierwszych objawów po leczenie specjalistyczne.
Przeczytaj: Asystent AI w gabinecie lekarza
Prawo do osobistego badania
Pacjent ma prawo do osobistego badana w gabinecie lekarza rodzinnego. Choć teleporady stały się stałym elementem opieki medycznej w POZ, lekarz rodzinny nie może narzucić tej formy kontaktu.
Zgodnie z przepisami, pacjent ma prawo do wizyty stacjonarnej, jeśli:
- to pierwsza wizyta w danej sprawie,
- objawy wymagają zbadania fizycznego (np. osłuchania, pomiaru ciśnienia, oceny zmian skórnych),
- pacjent nie wyraża zgody na teleporadę,
- chodzi o dziecko do 6. roku życia, osobę z niepełnosprawnością lub seniora z ograniczeniami ruchowymi.
Jeśli więc masz wrażenie, że lekarz próbuje Ci narzucić teleporadę, a Twoje objawy wymagają badania – masz prawo domagać się wizyty w gabinecie.
Przeczytaj: Rzecznik Praw Pacjenta w sprawie e-recepty na leki odurzające
Opieka dla pacjentów w każdym wieku
Medycyna rodzinna obejmuje opieką pacjentów w każdym wieku – od noworodka po seniora. Lekarz rodzinny łączy kompetencje internisty, pediatry i geriatry, co pozwala mu prowadzić całe rodziny.
Do lekarza rodzinnego można zgłosić się m.in. w takich przypadkach jak:
- objawy infekcji (gorączka, kaszel, ból gardła),
- problemy żołądkowe i zatrucia pokarmowe,
- nadciśnienie, cukrzyca, choroby tarczycy,
- ból głowy, stawów, bezsenność czy przewlekłe zmęczenie,
- potrzeba przedłużenia recepty, skierowanie na badania lub konsultacji specjalistycznej.
To właśnie lekarz rodzinny decyduje, czy problem można rozwiązać w ramach POZ, czy konieczna jest konsultacja u specjalisty.
Przeczytaj: Czy do dermatologa potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego
Relacja lekarza z pacjentem
Lekarz pierwszego kontaktu znając historię choroby, przyjmowane leki i styl życia pacjenta, może szybciej postawić trafną diagnozę i dobrać właściwe leczenie. Wizyty kontrolne w ramach POZ pomagają też zapobiegać poważniejszym chorobom, umożliwiając lekarzowi wczesne wykrycie nadciśnienia czy cukrzycy. Jak mimo presji czasu zachować w gabinecie prawdziwą troskę o pacjenta? Dla dobra pacjenta wizyta u lekarza rodzinnego powinna trwać tyle, ile wymaga tego stan zdrowia. Rzecznik Praw Pacjenta podkreśla – nie ma sztywnej normy ograniczającej jej długość.
