Zmiana czasu z letniego na zimowy – jak wpływa na zdrowie?

Zmiana czasu niekorzystnie wpływa na zdrowie, samopoczucie i gospodarkę hormonalną, dlatego jest to temat wielu dyskusji, który wraca co roku jesienią i wiosną. Gdy przestawiamy czas z letniego na zimowy (i odwrotnie: z zimowego na letni), wiele osób odczuwa pewne dolegliwości zdrowotne, zwłaszcza związane z rytmem snu i koncentracją. Czym właściwie jest ta zmiana i jak wpływa na nasz organizm? Z tego artykułu dowiesz się, jak przestawianie zegarka wpływa na zdrowie i samopoczucie oraz jak przetrwać zmianę czasu z letniego na zimowy.

Czym jest zmiana czasu?

Zmiana czasu to przesunięcie zegarków o godzinę w przód lub w tył w celu lepszego wykorzystania naturalnego światła dziennego. W Polsce podobnie jak w wielu innych krajach zmiana czasu z letniego na zimowy odbywa się co roku jesienią, zazwyczaj pod koniec października. Dzięki temu „zyskujemy” jedną godzinę snu, jednak niektórzy odczuwają negatywne skutki tego przestawienia.

Kiedy jest zmiana czasu z letniego na zimowy?

Zmiana czasu z letniego na zimowy w naszej strefie czasowej odbywa się w ostatni weekend października. W nocy z soboty na niedzielę przestawiamy zegarki o godzinę wstecz – z godziny 3:00 na 2:00. W 2026 roku ta zmiana odbędzie się w nocy z 24 na 25 października. Jeśli więc zastanawiasz się, kiedy zmieniamy czas z letniego na zimowy, nastąpi to właśnie wtedy!

Zmiana czasu została wprowadzona, aby lepiej wykorzystać światło dzienne, co miało przynieść korzyści ekonomiczne i energetyczne. W praktyce jednak coraz więcej osób podważa zasadność tego rozwiązania. Trwa dyskusja na temat zniesienia przestawiania zegarków..

Wpływ zmian czasu na zdrowie

Nie lubimy zmian czasu – to pewne! Choć przestawienie zegara o jedną godzinę może wydawać się nieznaczące, ma ono wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Organizm funkcjonuje zgodnie z wewnętrznym zegarem biologicznym, który reguluje rytm dobowy. Zmiana czasu z letniego na zimowy może prowadzić do pogorszenia samopoczucia, problemów z koncentracją czy odczucia zmęczenia i dezorientacji. Poniżej prezentujemy listę czynników, które mogą wystąpić w okresie zmian czasu:

• zaburzenia snu – przesunięcie godziny snu może powodować trudności w zasypianiu lub wczesne budzenie,
• zmniejszenie ekspozycji na światło słoneczne – zimowy czas oznacza krótsze dni, co może prowadzić do sezonowych zaburzeń nastroju, takich jak depresja sezonowa (SAD),
• zmęczenie i obniżona koncentracja – organizm potrzebuje czasu, aby dostosować się do nowych godzin funkcjonowania, co u niektórych osób może skutkować większym zmęczeniem i problemami z koncentracją,
• kwestie sercowo-naczyniowe – niektóre badania sugerują, że zmiana czasu może wpływać na wzrost ryzyka chorób serca w okresie tuż po przestawieniu zegara.

Zmiana czasu a gospodarka hormonalna

Przestawienie zegarów z czasu letniego na zimowy i z zimowego na letni powoduje nagły brak synchronizacji pomiędzy czasem społecznym a biologicznym. Gospodarka hormonalna – wewnętrzne hormony potrzebują czasu, aby się dostosować. Przesunięcie czasu bezpośrednio zaburza wydzielanie melatoniny (hormonu snu) oraz kortyzolu (hormonu stresu), wywołując objawy podobne do tzw. jet lag.

Kortyzol a TSH – jak hormon stresu wpływa na tarczycę

Jak przetrwać zmianę czasu?

Aby zmniejszyć negatywne skutki przestawienia zegara, warto wprowadzić kilka prostych nawyków:

• przygotuj się stopniowo – zacznij przesuwać godziny snu na kilka dni przed zmianą, aby organizm mógł się dostosować.
• zadbaj o ekspozycję na światło dzienne – staraj się spędzać więcej czasu na świeżym powietrzu, zwłaszcza w godzinach porannych.
• dbaj o regularny sen – ustal stałe godziny zasypiania i budzenia się, co pomoże w utrzymaniu rytmu dobowego.
• aktywność fizyczna – regularne ćwiczenia, zwłaszcza na świeżym powietrzu, mogą pomóc w regulacji snu i poprawie samopoczucia.

W ostatnich latach nieustannie toczy się dyskusja dotycząca ewentualnego zniesienia zmiany czasu. W wielu krajach rozważana jest rezygnacja z tego mechanizmu, warto więc śledzić doniesienia na ten temat.

Przestawiamy zegarki – podsumowanie

Zmiana czasu z letniego na zimowy to coroczne wydarzenie, które ma wpływ na organizm. Choć przestawienie zegara ma na celu lepsze wykorzystanie światła dziennego, wpływ tej zmiany na rytm dobowy i samopoczucie bywa odczuwalny. Warto zadbać o odpowiednią higienę snu i dać organizmowi czas na adaptację.

Źródła/Bibliografia:

1. University of Queensland artykuł naukowy https://biomedical-sciences.uq.edu.au/article/2018/10/how-switchover-daylight-saving-time-affects-our-health
2. MDPI When the Clock Shifts https://www.mdpi.com/2076-3425/16/5/522

Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i zostały opracowane w oparciu o aktualny stan wiedzy oraz konsultacje specjalistyczne. Treści przygotowane przez autorów z doświadczeniem w danej dziedzinie i zweryfikowane pod kątem zgodności merytorycznej.

Ostatnia aktualizacja 10 padziernika 2026