Audiometria tonalna to podstawowe badanie oceniające jakość słyszenia, które pozwala wykryć uszkodzenie słuchu, określić jego rodzaj i stopień oraz zaplanować dalsze leczenie. To jedno z najważniejszych badań w diagnostyce problemów ze słuchem, takich jak pogorszenie słyszenia, nagła utrata słuchu czy długotrwały szum w głowie lub uszach.
Audiometria tonalna – co to za badanie?
Najczęściej wykonywana jest audiometria tonalna, czyli badanie, które określa próg słyszenia dla dźwięków o różnej częstotliwości. Pacjent otrzymuje słuchawki, przez które podawane są tony – od bardzo cichych, aż po coraz głośniejsze.
Audiometr rejestruje najmniejszą głośność, jaką pacjent jest w stanie usłyszeć, a wynik przedstawiany jest na wykresie zwanym audiogramem. To właśnie audiogram pozwala określić rodzaj i stopień niedosłuchu.
Rodzaje niedosłuchu – co może wykazać badanie audiometryczne?
Audiometria tonalna pomaga odróżnić trzy podstawowe typy zaburzeń słuchu:
- Niedosłuch przewodzeniowy – związany z problemem w uchu zewnętrznym lub środkowym (np. płyn, infekcja, niedrożność, uszkodzenie kosteczek).
- Niedosłuch odbiorczy (czuciowo-nerwowy) – wynik uszkodzenia ślimaka lub nerwu słuchowego; często postępujący, typowy u osób starszych lub po ekspozycji na hałas.
- Niedosłuch mieszany – połączenie obu mechanizmów.
Wczesna diagnoza jest najważniejsza, ponieważ wiele problemów słuchowych rozwija się powoli, a niewielkie zmiany można wychwycić tylko badaniem.
Złe wyniki audiogramu – co oznaczają?
Wynik audiometrii przedstawia się w decybelach (dB), a stopień ubytku słuchu klasyfikujemy następująco:
- 20–40 dB – niedosłuch lekki,
- 40–55 dB – umiarkowany,
- 55–70 dB – umiarkowanie ciężki,
- 70–90 dB – ciężki,
- >90 dB – głęboki.
Im większy ubytek, tym trudniejsze staje się rozumienie mowy, zwłaszcza w hałasie. Złe wyniki audiogramu wymagają konsultacji z otolaryngologiem, który może zlecić dalsze badania, np. tympanometrię, lub zaproponować dobór aparatów słuchowych.
Audiometria a orzeczenie o niepełnosprawności
Audiometria ma istotne znaczenie w procesie ubiegania się o orzeczenie o niepełnosprawności. Wyniki badania potwierdzają stopień ubytku słuchu, ale same w sobie nie gwarantują przyznania grupy.
Komisja ocenia przede wszystkim:
- wpływ niedosłuchu na codzienne funkcjonowanie,
- możliwość komunikacji bez aparatu słuchowego,
- obecność innych schorzeń,
- całościową sprawność pacjenta.
Lekki niedosłuch zwykle nie daje podstaw do orzeczenia, natomiast znaczny lub głęboki ubytek – zwłaszcza obustronny – może stanowić podstawę do przyznania stopnia niepełnosprawności.
Przeczytaj: Kto może otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności
Kiedy wykonać badanie audiometryczne?
Audiometrię warto zrobić, gdy pojawiają się pierwsze sygnały pogorszenia słuchu – także subtelne, które łatwo zrzucić na zmęczenie, stres czy hałas w otoczeniu. Badanie pozwala szybko potwierdzić lub wykluczyć rozwijający się niedosłuch i wskazuje, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka, leczenie lub dobór aparatu słuchowego.
To prosta, bezbolesna metoda, która często jako pierwsza wykrywa zmiany, zanim staną się zauważalne w codziennym życiu:
- trudności w rozumieniu mowy,
- wrażenie, że wszyscy mówią ciszej,
- konieczność podgłaśniania telewizora,
- bez uchwytnej przyczyny uczucie zatkanego ucha,
- nawracające infekcje uszu,
- nagła poprawa lub pogorszenie słyszenia,
- podejrzenie ubytku słuchu u dziecka.
Badanie jest szybkie, bezbolesne i dostępne zarówno w NFZ, jak i prywatnie. Jeśli wynik wskazuje na niedosłuch lub wymaga dalszej oceny, kolejnym krokiem jest konsultacja z laryngologiem. Sprawdź, kiedy i jak uzyskać skierowanie.
Audiometria tonalna – podsumowanie
Audiometria to podstawowe i bardzo dokładne badanie pozwalające określić stopień i rodzaj niedosłuchu. Interpretacja audiogramu umożliwia zaplanowanie leczenia, dobór aparatów słuchowych, a jeśli ubytek jest znaczny stanowi ważny dokument w procesie ubiegania się o orzeczenie o niepełnosprawności.
Badanie warto wykonać przy każdym podejrzeniu pogorszenia słuchu, zwłaszcza jeśli towarzyszą mu dodatkowe objawy, takie jak pogorszona percepcja mowy czy szum.
