Atonia macicy to jedno z najgroźniejszych powikłań, do jakich może dojść bezpośrednio po porodzie. Rozwija się szybko i bez odpowiedniej reakcji personelu medycznego może zagrażać życiu matki.
Atonia macicy – co to jest
Atonia macicy to stan, w którym mięsień macicy nie kurczy się prawidłowo po urodzeniu dziecka i łożyska. W warunkach fizjologicznych skurcze macicy zamykają naczynia krwionośne w miejscu, gdzie było przyczepione łożysko i ograniczają krwawienie. Gdy dochodzi do nieprawidłowego obkurczania macicy, mięsień traci napięcie, a naczynia pozostają otwarte. Brak prawidłowych skurczów mięśnia macicy oznacza, że organizm nie ma naturalnego mechanizmu zatrzymującego krwawienie w miejscu po łożysku.
Utrata napięcia mięśnia macicy może pojawić się nagle, nawet u kobiet, u których poród przebiegał bez wcześniejszych sygnałów ostrzegawczych.
Atonia macicy jako powikłanie po porodzie i cesarskim cięciu
Atonia macicy jest jednym z powikłań po porodzie, które mogą wystąpić niezależnie od tego, czy dziecko urodziło się siłami natury, czy przez cesarskie cięcie. Powikłania po cesarskim cięciu obejmują ją równie często jak powikłania po porodzie naturalnym, a w niektórych przypadkach ryzyko po cięciu jest wyższe ze względu na dodatkową ingerencję chirurgiczną w mięsień macicy.
Do czynników zwiększających ryzyko powikłań po cc i po porodzie naturalnym należą między innymi: przedłużający się poród, duże rozciągnięcie macicy (np. przy ciąży wielopłodowej lub dużym dziecku), wcześniejsze cesarskie cięcia, mięśniaki macicy oraz infekcje wewnątrzmaciczne. Niebezpieczne powikłanie po porodzie, jakim jest atonia macicy, wymaga szybkiej diagnozy, ponieważ czas reakcji personelu medycznego ma bezpośredni wpływ na dalszy przebieg leczenia.
Silny krwotok poporodowy – najpoważniejszy skutek atonii macicy
Najbardziej niebezpiecznym następstwem atonii macicy jest silny krwotok poporodowy. Ponieważ naczynia krwionośne w miejscu po łożysku nie zostają zamknięte przez skurcz mięśnia, krwawienie może narastać bardzo szybko, prowadząc do wstrząsu krwotocznego i niewydolności wielonarządowej.
Objawy, które powinny wzbudzić niepokój po porodzie, to między innymi: nasilający się ból brzucha, bladość skóry, narastające osłabienie, przyspieszone tętno i spadające ciśnienie krwi. W takiej sytuacji kluczowe jest szybkie wykonanie badania USG, które pozwala jednoznacznie potwierdzić lub wykluczyć krwotok wewnętrzny.
Błąd szpitala i błąd położnej – prawdziwy przypadek
Konsekwencje niewykrytej w czasie atonii macicy pokazuje sprawa 41-letniej Anny z okolic Żywca, która zmarła po planowym cesarskim cięciu w prywatnym szpitalu Esculap w Bielsku-Białej. Jak podało TVN24, prokuratura ustaliła, że doszło tam do wielu poważnych zaniedbań.
PATRONAT MEDIALNY
Biegli z zakresu medycyny sądowej wskazali, że bezpośrednią przyczyną śmierci pacjentki była ostra niewydolność krążeniowo-oddechowa w przebiegu niewydolności wielonarządowej, wywołanej atonią macicy i wstrząsem krwotocznym. Mimo narastających objawów u pacjentki, w szpitalu nie wykonano badania USG, które mogło od razu ujawnić krwotok.
Sprawa obejmuje również błąd położnej, która jeszcze przed wejściem pacjentki na salę operacyjną usunęła szwy ze skóry i powięzi, samodzielnie rozpoczynając tym samym drugą operację. Ustalono także, że lekarz prowadzący dwukrotnie opuszczał placówkę, pozostawiając pacjentkę bez opieki ginekologa w stanie zagrożenia życia. Do sprawy dołączył się kolejny, szczególnie poważny element: sfałszowana dokumentacja medyczna, w której zapisano nieprawdziwe godziny i przebieg drugiej operacji. Śledztwo wykazało również błąd szpitala na poziomie organizacyjnym, obejmujący braki kadrowe i niedobory aparatury medycznej, które ostatecznie doprowadziły do zamknięcia placówki.
Jak rozpoznaje się i leczy atonię macicy
Rozpoznanie atonii macicy opiera się głównie na badaniu palpacyjnym brzucha, ocenie ilości i tempa krwawienia oraz badaniu USG. W leczeniu stosuje się przede wszystkim leki obkurczające macicę (np. oksytocynę), masaż macicy przez powłoki brzuszne, a w razie potrzeby również zabiegi chirurgiczne zatrzymujące krwawienie.
Kluczowe znaczenie ma czas: im szybciej personel medyczny rozpozna nieprawidłowe obkurczanie macicy i podejmie leczenie, tym mniejsze ryzyko powikłań zagrażających życiu.
FAQ
Czym jest atonia macicy? To stan, w którym macica po porodzie nie kurczy się prawidłowo, co prowadzi do utraty napięcia mięśnia i braku zamknięcia naczyń krwionośnych w miejscu po łożysku.
Czy atonia macicy może wystąpić po cesarskim cięciu? Tak. Atonia macicy jest jednym z możliwych powikłań po cesarskim cięciu, podobnie jak po porodzie naturalnym.
Jakie są objawy atonii macicy? Najważniejszym objawem jest narastające krwawienie, a wraz z nim ból brzucha, bladość, słabnące tętno i spadające ciśnienie krwi.
Czy atonia macicy jest wykrywana badaniem USG? Tak, badanie USG pozwala szybko potwierdzić krwotok wewnętrzny wynikający z atonii macicy.
Źródła/Bibliografia:
- TVN24 Anna zmarła po cesarce. Prokuratura już wie, dlaczego fałszowano dokumentację https://tvn24.pl/polska/bielsko-biala-smierc-po-cesarce-nowe-ustalenia-sledztwa-st9232840
Treści na stronie Jak Wyleczyć mają charakter informacyjno-publicystyczny i w żaden sposób nie zastepują porady medycznej. Jeśli odczuwacz dolegliwości, zgłoś się do lekarza.
