Kancerofobia – kiedy lęk przed rakiem staje się chorobą

Kancerofobia to uporczywy, często paraliżujący lęk przed zachorowaniem na nowotwór. Choć obawy o własne zdrowie są naturalne, w przypadku kancerofobii przybierają one przesadny, destrukcyjny charakter i potrafią znacząco obniżyć jakość życia. Przebyta choroba nowotworowa może spowodować kancerofobie, czyli lęk przed ponownym zachorowaniem. Tak stało się w przypadku, gdy Joanna Kołaczkowska z kabaretu Hrabi wykryła u siebie czerniaka. „Ciągle się bałam, że mam gdzieś raka, co chwila chodziłam do lekarzy i domagałam się nowych badań, prześwietleń, rezonansu, tomografu. W końcu wysłali mnie do psychologa” – mówiła w wywiadzie.

Treści publikowane na stronie jakwyleczyc.com mają charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej ani nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.  

Skąd bierze się kancerofobia?

Kancerofobia (znana także jako karcynofobia lub cancerofobia od cancer – rak z ang.) należy do grupy zaburzeń lękowych. Osoba cierpiąca na to zaburzenie nieustannie obawia się, że zachoruje na raka — mimo braku obiektywnych podstaw medycznych. Każdy niegroźny objaw, jak ból głowy, migreny, kaszel czy zmęczenie, nasila strach przed rakiem i może być przez nią interpretowany jako sygnał poważnej choroby.

Kancerofobia nie oznacza chwilowego niepokoju po usłyszeniu diagnozy u znajomego czy bliskiego. To ciągły stan napięcia i obsesyjna koncentracja na temacie nowotworów, która może prowadzić do izolacji społecznej, depresji, a także nadmiernego lub wręcz przeciwnie — unikanego kontaktu z systemem medycznym.

Przeczytaj też: Akcja społeczna Movember przełamuje lęk przed rakiem prostaty

Kancerofobia – objawy

Osoby z kancerofobią często doświadczają takich objawów jak:

• Stały niepokój o zdrowie mimo dobrych wyników badań.
• Częste wizyty u lekarzy specjalistów lub odwrotnie — unikanie badań ze strachu przed diagnozą.
• Analizowanie drobnych objawów (np. wysypki, zmęczenia) jako oznak nowotworu.
• Czytanie artykułów o chorobach nowotworowych i doszukiwanie się w nich własnych symptomów.
• Trudności ze snem i chroniczny stres.
• Pogorszenie jakości życia — w relacjach, pracy, codziennym funkcjonowaniu.

Przeczytaj: Ocena złośliwości nowotworu prostaty w skali Gleasona

Kiedy rozwija się kancerofobia?

Kancerofobia może rozwijać się w różnym wieku i mieć wiele przyczyn. Lęk przed rakiem częściej pojawia się i narasta po doświadczeniu choroby nowotworowej w rodzinie lub wśród znajomych. Wpływ na rozwój stanów lekowych mogą mieć również traumy związane z leczeniem czy utratą bliskich lub nadmierne śledzenie medialnych doniesień o nowotworach. Kancerofobia częściej rozwija się u osób, które mają osobiste predyspozycje do zaburzeń lękowych i są narażone na doświadczanie przewlekłego stresu.

Przeczytaj: Od podejrzenia do leczenia – ścieżka pacjenta w poradni onkologicznej

Czy kancerofobia jest groźna?

Nasłuchiwanie i wyczekiwanie symptomów choroby nowotworowej może powodować efekt samospełniającej się przepowiedni. Myślenie „mam guza, na pewno jestem chory” wiąże się z przekazem z mózgu do ciała informacji o chorobie. Ludzki organizm ma zdolność do naśladowania objawów somatycznych schorzeń – uważa psycholog K. Borowicz.

Jak sobie radzić z kancerofobią?

• Psychoterapia – w szczególności terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która pomaga zmieniać schematy myślenia i zmniejszyć lęk.
• Psychologia pozytywna – różnorodne techniki poprawy zdrowia psychicznego wg autorskich programów terapeutycznych.
• Techniki relaksacyjne – np. relaksacja Jacobsona, medytacja, joga, ćwiczenia oddechowe.
• Ograniczenie czytania niezweryfikowanych informacji medycznych w internecie.
• Rozmowa z lekarzem – zamiast unikać badań, warto mieć zaufanego specjalistę, który pomoże rozwiać niepotrzebne obawy.
• Wsparcie bliskich – rozmowa z kimś, kto nie bagatelizuje, ale też nie podsyca lęków, jest bardzo ważna!

Jeśli lęk przed rakiem trwa nieprzerwanie przez kilka tygodni lub miesięcy, utrudnia codzienne życie, pracę, relacje – to sygnał, że warto zgłosić się po wsparcie specjalisty. Im szybciej podejmiesz działania, tym szybciej odzyskasz kontrolę nad swoim życiem.

Przeczytaj więcej w dziale ZDROWIE PSYCHICZNE

Źródła i literatura:

1. National Institute of Health (NIH) M DARGENT, C VAUTERIN Cancerophobia dostęp online 2026 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/13719749/
2. Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia Zmniejsz ryzyko raka dostęp online 2026 https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zmniejsz-ryzyko-raka
3. Medycyna Praktyczna J. Kiewisz-Wojciechowska Oswoić kancerofobię dostęp 2026 https://www.mp.pl/onkologia/aktualnosci/197441,oswoic-kancerofobie

Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i zostały opracowane w oparciu o aktualny stan wiedzy oraz konsultacje specjalistyczne. Treści przygotowane przez autorów z doświadczeniem w danej dziedzinie i zweryfikowane pod kątem zgodności merytorycznej.

Aktualizacja I 2026