Zatkane ucho to częsta dolegliwość, która może powodować dyskomfort, uczucie przytłumienia dźwięków, szum lub ciśnienie w uchu. Najczęściej nie jest groźna, ale potrafi znacząco utrudniać codzienne funkcjonowanie. Przyczyną może być zalegająca woskowina, obrzęk po infekcji, nagła zmiana ciśnienia czy problemy z trąbką słuchową. Sprawdź, co zrobić, gdy ucho jest zatkane, kiedy warto spróbować domowych sposobów, a kiedy konieczna jest konsultacja ze specjalistą.
Zatkane ucho – najczęstsze przyczyny
Zatkane ucho może wynikać z wielu czynników, dlatego ważna jest obserwacja dodatkowych objawów (ból, gorączka, wyciek). Najczęstsze przyczyny to:
- czop woskowinowy (korek w uchu blokujący przewód słuchowy),
- obrzęk po infekcji – np. po przeziębieniu, zapaleniu zatok, zapaleniu ucha,
- zaburzenia drożności trąbki słuchowej,
- nagłe zmiany ciśnienia (lot samolotem, jazda w góry, nurkowanie),
- alergie, prowadzące do obrzęku śluzówki,
- ciało obce w uchu (częściej u dzieci).
Zalegająca woskowina jest szczególnie częstą przyczyną zatkanego ucha. Woskowina z czasem twardnieje i tworzy czop, prowadząc do pogorszenia słuchu i uczucia zatkania.
Czop woskowinowy – jak wygląda?
Czop woskowinowy ma najczęściej kolor żółty, pomarańczowy lub brązowy. Może być miękki, lepki albo twardy i zbity. Blokuje przewód słuchowy, co prowadzi do:
- uczucia pełności w uchu,
- przytłumionego słuchu,
- szumu lub brzęczenia,
- kaszlu (odruch nerwu błędnego).
Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o oczyszczaniu ucha, zobacz artykuł płukanie uszu u laryngologa.
Jak odetkać zatkane ucho? Domowe sposoby
W wielu sytuacjach ucho można odetkać samodzielnie, zwłaszcza gdy problem wynika z zalegającej woskowiny lub obrzęku trąbki słuchowej po infekcji. Pomocne bywają preparaty zmiękczające woskowinę w postaci kropli lub sprayu, które ułatwiają jej naturalne wypłynięcie, o ile nie występuje ból, wyciek czy podejrzenie perforacji.
Ulgę przy zatkanym uchu może przynieść także ciepły, wilgotny okład lub para wodna, ponieważ nawilżenie i ciepło wspomagają udrożnienie przewodów i zmniejszają uczucie zatkania. W przypadku blokady związanej ze zmianą ciśnienia dobrze sprawdzają się naturalne odruchy, takie jak przełykanie, ziewanie czy delikatne wyrównywanie ciśnienia. Gdy zatkanie jest skutkiem infekcji nosa lub zatok, konieczne może być leczenie przyczynowe i zmniejszenie obrzęku śluzówki.
Warto pamiętać, że do ucha nie należy wkładać żadnych przedmiotów, w tym patyczków higienicznych, ponieważ mogą one jedynie wepchnąć woskowinę głębiej lub spowodować uszkodzenie przewodu słuchowego.
Zatkane ucho – zalegająca woskowina, domowe sposoby:
- preparaty apteczne zmiękczające woskowinę,
- nawilżanie i para wodna,
- przełykanie, ziewanie, manewr Valsalvy,
- leczenie przyczynowe.
Na czym polega manewr Valsalvy?
Manewr Valsalvy to technika oddechowa polegająca na intensywnym wydechu przy zamkniętej głośni (ustach i nosie), co powoduje wyrównywania ciśnienia w uszach (np. w samolocie). Manewr wykonuje się poprzez nabranie powietrza i próbę wydmuchania go z zamkniętymi ustami i zatkanym nosem przez 10-15 sekund, co wywołuje specyficzne, przejściowe zmiany tętna i ciśnienia.
Zatkane ucho i szum – co wtedy?
Jeżeli oprócz zatkania pojawia się szum, brzęczenie lub buczenie, problem może być związany z czopem woskowinowym, obrzękiem trąbki słuchowej lub infekcją. Więcej o szumach znajdziesz w artykule szumy i dzwonienie w uszach.
Jeśli zatkanie pojawiło się po katarze czy zapaleniu zatok, pomocne mogą być preparaty zmniejszające obrzęk śluzówki. Czego unikać? Nie wolno wkładać do ucha patyczków, chusteczek ani żadnych przedmiotów – pogłębiają problem i mogą uszkodzić ucho.
Zatkane ucho – kiedy zgłosić się do lekarza?
Wizyta u laryngologa jest wskazana, gdy zatkane ucho nie ustępuje lub pojawiają się dodatkowe objawy. Specjalista oceni przewód słuchowy w badaniu otoskopowym i sprawdzi, czy problem powoduje czop woskowinowy, stan zapalny czy obrzęk.
Do lekarza warto zgłosić się, jeśli:
- problem trwa dłużej niż kilka dni,
- pojawia się ból, gorączka, wyciek, pogorszenie słuchu,
- zatkanie nastąpiło po infekcji, nurkowaniu lub urazie,
- domowe sposoby nie przynoszą poprawy,
- czopy woskowinowe nawracają.
Zatkane ucho – co zrobić, żeby problem nie wracał?
Profilaktyka ma ogromne znaczenie, szczególnie jeśli masz skłonność do zalegania woskowiny. Najważniejsze jest unikanie patyczków i regularna, delikatna higiena. Pomocne są również unikanie częstych zmian ciśnienia lub odpowiednie przygotowanie do lotu. Należy dbać o drożność nosa i zatok oraz pamiętać o nawilżaniu śluzówki w sezonie grzewczym. Niezbędna jest kontrola u laryngologa przy nawrotach.
Zatkane ucho najczęściej wynika z zalegającej woskowiny lub obrzęku po infekcji. W wielu przypadkach można sobie pomóc domowymi metodami, ale jeśli dolegliwość się utrzymuje, konieczna jest konsultacja laryngologiczna. Specjalista szybko oceni przyczynę i bezpiecznie udrożni przewód słuchowy, jeśli to konieczne.
