DIETA KETO – kontrowersyjna dieta ketogeniczna. Za i przeciw

DIETA KETO znana jako dieta ketogeniczna lub dieta ketogenna to plan żywieniowy oparty o odwrócony podział makroskładników. W posiłkach kładzie się nacisk na dostarczanie tłuszczu i białka oraz ograniczanie ilości węglowodanów. Keto dieta to jeden z możliwych planów żywieniowych, który zalicza się do grupy diet ketogennych. Łączy je duża zawartość tłuszczu oraz zredukowana ilość węglowodanów w posiłkach. 

Treści publikowane na stronie jakwyleczyc.com mają charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowią porady medycznej ani nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji dotyczących zdrowia skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.  

Jaki ma dieta keto podział makroskładników?

Podział makroskładników, jaki oferuje dieta keto, znacząco różni się od zaleceń wydanych przez Instytut Żywności i Żywienia. Głównym komponentem diety powinny być węglowodany złożone, w tym produkty pełnoziarniste, a najlepsza dla układu pokarmowego jest dieta bogata w warzywa i owoce. Na tle tych zaleceń dieta ketogeniczna budzi wiele kontrowersji. Przed rozpoczęciem keto-diety przyjrzyj się zasadom oraz argumentom za i przeciw tego planu żywienia. 

Dieta ketogeniczna – zasady:  

• dieta keto jest niskowęglowodanowa i wysokotłuszczowa,
• stosunek tłuszczów do węglowodanów wynosić 3-4:1,
• zwiększona ilość białka pozwala uniknąć czerpania energii z mięśni,
• produkty zalecane to mięso, ryby, owoce morza, oleje, masło i orzechy,
• zakazane produkty: słodycze, produkty zbożowe, ziemniaki warzywa strączkowe i większość owoców (z wyjątkiem jagodowych).

Prawidłowo zbilansowana dieta keto, oparta na odpowiednich proporcjach makroskładników, może wspierać poprawę metabolizmu tłuszczów i być pomocna w redukcji stłuszczenia wątroby.

Czym jest ketoza?

Ketoza występuje naturalnie podczas głodzenia, długotrwałego wysiłku fizycznego lub jako celowy efekt, który wywołuje dieta ketogenna, umożliwiając organizmowi czerpanie energii głównie z tłuszczu zamiast z glukozy.

W zwyczajnych warunkach głównym źródłem energii dla organizmu jest glukoza, jednak dieta keto celowo ogranicza jej podaż. Stężenie glukozy we krwi regulowane jest przez złożony system gospodarki węglowodanowej, w którym kluczową rolę odgrywa insulina – hormon umożliwiający transport glukozy z krwi do komórek. Nadmiar glukozy magazynowany jest w wątrobie w postaci glikogenu.

W momencie, gdy dieta keto znacząco ogranicza podaż węglowodanów, dochodzi do obniżenia poziomu insuliny, co ma szczególne znaczenie u osób z insulinoopornością. W efekcie zapasy glikogenu są stopniowo zużywane w ciągu 3–4 dni. To właśnie dlatego na początku, gdy wprowadzana jest dieta keto, często obserwuje się szybki spadek masy ciała, a po ponownym zwiększeniu ilości węglowodanów w diecie – równie dynamiczny jej wzrost.

Po wyczerpaniu glikogenu organizm przestawia się na spalanie tłuszczu – zmagazynowana tkanka tłuszczowa staje się głównym źródłem energii, a uwolnione kwasy tłuszczowe są przekształcane w wątrobie w ciała ketonowe. Ten stan metaboliczny nazywany jest ketoza.

KETO Dieta – wady i zalety 

Stan ketozy pokarmowej zmniejsza uczucie głodu, w związku z tym, dieta keto jest skuteczną dietą odchudzającą. Wysoka zawartość tłuszczu, a co za tym idzie, stały poziom ciał ketonowych we krwi powoduje, że szybciej zaspokaja się uczucie głodu. W tym planie żywieniowym bez wyrzeczeń możesz zachować długie przerwy między posiłkami. Finalnie ilość posiłków możesz zmniejszyć nawet do jednego lub dwóch posiłków dziennie. 

Zalety diety keto:

• dieta efektywna w redukcji masy ciała,
• zmniejsza uczucie głodu,
• pozytywnie wpływa na proces leczenia drożdżycy,
• pomaga ograniczyć insulinooporność,
• zapewnia więcej energii,
• przyspiesza tempo metabolizmu,
• korzystnie wpływa na układ nerwowy,
• dieta pełna smaku – tłuszcz to doskonały nośnik smaku. 

Wady KETO diety:

• obciążenie dla nerek i wątroby,
• ryzyko wystąpienia biegunki tłuszczowej, wzdęć i zaparć,
• ryzyko niedoboru składników mineralnych: wapnia, magnezu, potasu, sodu i witamin z grupy B,
• większe wydatki na produkty (mięso, ryby, tłuszcze, orzechy), 
• większość posiłków wymaga obróbki termicznej np. smażenia lub pieczenia produktów, dlatego dieta ketogeniczna jest czasochłonna.

U niektórych osób dieta keto może zwiększać ryzyko wystąpienia biegunki tłuszczowej. Keto biegunka występuje szczególnie na początku stosowania diety ketogennej, gdy układ pokarmowy adaptuje się do wysokiej podaży tłuszczu. Objawy te mogą przypominać częste biegunki po jedzeniu i wymagają obserwacji reakcji organizmu oraz ewentualnej modyfikacji jadłospisu.

Wskazania medyczne do włączenia diety ketogenicznej

Jednym z najlepiej udokumentowanych zastosowań terapeutycznych, jakie ma dieta ketogeniczna, jest leczenie padaczki lekoopornej u dzieci. W określonych przypadkach dieta keto bywa również zalecana zarówno u dzieci, jak i u dorosłych z wybranymi zespołami padaczkowymi oraz chorobami o podłożu genetycznym, takimi jak zespół Draveta czy napady miokloniczno-atoniczne (zespół Doose’a).

Należy podkreślić, że dieta ketogeniczna nie eliminuje przyczyny padaczki, lecz może istotnie ograniczyć częstość występowania napadów.

Kiedy jest dieta ketogeniczna zalecana przez lekarzy?

Dieta ketogeniczna jest zalecana przez lekarzy w przypadkach lekoopornej odmiany padaczki u dzieci. Dieta keto stanowi jedną z opcji terapii, przyjętą w ponad 60 krajach. Powinno się ją jednak stosować pod ścisłą kontrolą neurologa lub pediatry. 

Jednocześnie nie wszyscy pacjenci odnoszą korzyści z tego modelu żywienia – nawet przy osiągnięciu stanu ketozy. Przykładem są osoby z padaczką współistniejącą z niedoborem transportera glukozy GLUT1. Przypuszcza się, że skuteczność, jaką wykazuje dieta keto, może być zależna od indywidualnych uwarunkowań genetycznych, dlatego przed jej zastosowaniem konieczna jest dokładna diagnostyka. W trakcie terapii należy również brać pod uwagę możliwość wystąpienia działań niepożądanych, takich jak zaparcia czy bolesne skurcze mięśni.

Dietę ketogeniczną wprowadza się zazwyczaj podczas pobytu w szpitalu na kilka lub kilkanaście dni. Pod ścisłą opieką medyczną kontroluje się poziom ciał ketonowych, w razie potrzeby szybko reaguje na pojawiające się skutki uboczne m.in. biegunki tłuszczowe i zaparcia. Dzięki skuteczności w leczeniu padaczki, dieta keto zdobyła rozgłos.

Dieta keto FAQ

Co lekarze mówią o keto?

Opinie lekarzy na temat diety ketogenicznej są podzielone. Wielu specjalistów zwraca uwagę, że prawidłowo prowadzona dieta keto może przynieść wymierne korzyści – zwłaszcza w leczeniu otyłości, insulinooporności czy cukrzycy typu 2. Z drugiej strony lekarze ostrzegają, że nieumiejętne stosowanie tej diety, bez konsultacji ze specjalistą, może prowadzić do zaburzeń gospodarki elektrolitowej, problemów z wątrobą czy nerek. Kluczowe jest więc indywidualne podejście i kontrola stanu zdrowia podczas stosowania diety ketogenicznej.

Jakie choroby leczy dieta keto?

Dieta ketogeniczna została pierwotnie opracowana jako metoda wspomagająca leczenie padaczki lekoopornej u dzieci, a dziś znajduje zastosowanie także w innych schorzeniach metabolicznych. Coraz więcej badań wskazuje na potencjalne korzyści w terapii cukrzycy typu 2, zespołu metabolicznego, otyłości oraz w niektórych przypadkach zespołów neurologicznych (np. choroby Alzheimera czy Parkinsona). Wciąż jednak trwają badania nad jej skutecznością i bezpieczeństwem w długim okresie, dlatego każda terapia dietą keto powinna być prowadzona pod nadzorem lekarza.

Kto nie może być na diecie keto?

Dieta ketogeniczna nie jest odpowiednia dla wszystkich. Powinny jej unikać osoby z chorobami wątroby, trzustki, nerek oraz z zaburzeniami metabolicznymi związanymi z utlenianiem kwasów tłuszczowych. Ostrożność zaleca się także kobietom w ciąży i karmiącym, osobom z chorobami serca oraz pacjentom przyjmującym leki obniżające poziom glukozy. Zawsze przed rozpoczęciem diety warto wykonać podstawowe badania i skonsultować plan żywieniowy z lekarzem lub dietetykiem klinicznym.

Czy dieta keto jest bezpieczna dla kobiet?

Dieta ketogeniczna może być bezpieczna dla kobiet, ale wymaga ostrożności i indywidualnego podejścia. U części kobiet wprowadzenie diety bardzo niskowęglowodanowej może wpływać na gospodarkę hormonalną – szczególnie na poziom estrogenów, kortyzolu oraz funkcje tarczycy. Zbyt restrykcyjne ograniczenie węglowodanów może prowadzić do zaburzeń cyklu miesiączkowego, problemów z koncentracją czy spadku energii.

Z drugiej strony, u kobiet z insulinoopornością, zespołem policystycznych jajników (PCOS) czy nadwagą, dobrze zbilansowana dieta ketogeniczna może przynieść znaczną poprawę – stabilizując poziom glukozy, poprawiając wrażliwość insulinową i wspierając redukcję masy ciała.

Co kardiolodzy mówią o diecie ketogenicznej?

Kardiolodzy podkreślają, że wpływ diety ketogenicznej na układ sercowo-naczyniowy zależy od jej składu i jakości spożywanych tłuszczów. Dieta oparta na zdrowych tłuszczach roślinnych, rybach i awokado może korzystnie wpływać na profil lipidowy, obniżając poziom trójglicerydów i zwiększając frakcję HDL („dobrego cholesterolu”). Jednak diety keto, bogate w nasycone tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, mogą zwiększać ryzyko miażdżycy i chorób serca. Kardiolodzy zalecają, aby osoby na diecie ketogenicznej regularnie monitorowały poziom cholesterolu, ciśnienie tętnicze oraz stan naczyń krwionośnych. W kolejnym artykule: kardiolodzy ujawniają swoje codzienne nawyki w dbaniu o zdrowe serce.

Źródła i literatura:

1. Dieta ketogeniczna – Jak odzyskać zdrowie dzięki tłuszczom dr Bruce File;
2. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej Dieta Ketogeniczna w świetle badań naukowych https://ncez.pzh.gov.pl/zdrowe-odchudzanie/dieta-ketogeniczna-w-swietle-badan-naukowych/
3. National Institutes of Health dostęp styczeń 2026 Elizabeth G Neal, Hannah Chaff e, Ruby H Schwartz, Margaret S Lawson, Nicole Edwards, Geogianna Fitzsimmons, Andrea Whitney, J Helen Cross The ketogenic diet for the treatment of childhood epilepsy: a randomised controlled trial

Treści mają charakter wyłącznie informacyjny i zostały opracowane w oparciu o aktualny stan wiedzy oraz konsultacje specjalistyczne. Treści przygotowane przez autorów z doświadczeniem w danej dziedzinie i zweryfikowane pod kątem zgodności merytorycznej.

Ostatnia aktualizacja treści I 2026